VoIP w Polsce wciąż raczkuje

Według firmy badawczej PMR pod koniec 2008 r. wartość rynku telefonii Voice over IP w Polsce wyniosła 440 mln zł. Największą część przychodów w segmencie wygenerowali operatorzy sieci kablowych. W ostatnich latach usługi VoIP wprowadzili do swojej oferty również operatorzy sieci stałych. Wciąż jednak polski rynek telefonii internetowej stanowi niewielką część rynku telefonii stacjonarnej (ok. 5 proc.).

Telefonia VoIP nadal jest traktowana przede wszystkim jako narzędzie do wykonywania bezpłatnych połączeń "z komputera na komputer" przez użytkowników indywidualnych. W przypadku sektora biznesowego cały czas zdecydowana większość firm podchodzi do rozwiązań VoIP z dystansem, traktując telefonię internetową najczęściej jako narzędzie dodatkowe.

W segmencie użytkowników indywidualnych dominują operatorzy telewizji kablowych, świadcząc usługi telefonii internetowej jako element pakietu "triple play" (telewizja, telefon, internet). Pod koniec 2008 r. posiadali ok. 450 tys. abonentów VoIP. Warto dodać, że oferta cenowa sieci kablowych pozycjonowana jest z reguły pomiędzy stawkami VoIP dostępnymi u dostawców wyspecjalizowanych w usługach telefonii internetowej, a usługami tradycyjnej telefonii stacjonarnej. Z jednej strony pozwala to na przyciągnięcie klientów, z drugiej zaś na generowanie relatywnie wyższych marż.

Aby zwiększyć przewagę konkurencyjną na rynkach lokalnych swoją ofertę o VoIP poszerzają także lokalni dostawcy internetu. Przedstawiciele firm deklarują, że usługa nie przynosi wysokich przychodów, ale jest sposobem na utrzymanie klientów. Oprócz wdrożeń własnych systemów telefonii internetowej, coraz częstszą praktyką jest korzystanie przez lokalnych ISP z platform większych dostawców.

Udział w rynku wyspecjalizowanych operatorów usług VoIP (m.in. EasyCall, FreecoNet, HaloNet) pod względem wielkości przychodów pozostaje niewielki. W sektorze pojawiają się opinie, że błędem było skupienie się w przeszłości na segmencie użytkowników indywidualnych. Obecnie operatorzy zaczynają koncentrować się na klientach biznesowych, licząc na wyższe przychody z tytułu większego ruchu i usług dodanych.

W ciągu najbliższych czterech lat dynamika wzrostu rynku VoIP w Polsce pozostanie na stabilnym poziomie. PMR oczekuje, że pozytywnie na wartość sektora wpłynie panujące w Polsce spowolnienie gospodarcze. Zarówno dla firm jak i gospodarstw domowych poszukujących oszczędności na rachunkach telefonicznych VoIP może stanowić przynajmniej godną uwagi alternatywę. Ponadto telefonia internetowa będzie w dalszym ciągu zyskiwać popularność jako element pakietów usług telekomunikacyjnych. Przykłady krajów Europy Zachodniej - zwłaszcza Francji - pokazują, że taka forma oferowania usług VoIP cieszy się największą popularnością wśród klientów indywidualnych.

Z drugiej strony różnice w cenach połączeń w tradycyjnej telefonii i VoIP stopniowo zaczynają się zacierać. W efekcie telefonia internetowa sukcesywnie traci swoją największą przewagę konkurencyjną - wyraźnie niższe stawki za połączenia. W dalszym ciągu jednak o zaletach telefonii IP będzie stanowić możliwość wykonywania bezpłatnych połączeń w sieci oraz szeroki zakres usług dodanych.

W dłuższym okresie spodziewamy się stopniowej migracji abonentów z telefonii tradycyjnej do VoIP, czemu będą sprzyjać przede wszystkim inwestycje operatorów w rozwój sieci NGN. Jednak ze względu na odsuwanie inwestycji w czasie, przeniesienie środka ciężkości w stronę telefonii komórkowej, a także wspomniane spadki cen połączeń w telefonii stacjonarnej, proces ten będzie przebiegał dużo wolniej niż jeszcze kilka lat temu zakładali sami uczestnicy rynku.