NIK: nadal nie można wielu spraw urzędowych załatwić w całości drogą elektroniczną

Portal Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (e-PUAP - który miał to zapewnić) oraz elektroniczna skrzynka podawcza zostały wprawdzie oddane do użytku, ale wciąż istnieją problemy w ich prawidłowym działaniu.

Jak twierdzą kontrolerzy, nie ma możliwości złożenia podania pocztą elektroniczną poprzez platformę e-PUAP. NIK stwierdziła, że najpoważniejsze utrudnienia występowały podczas dodawania załączników do formularzy i ich elektronicznego podpisywania. Przyczyną było niewywiązywanie się wykonawcy portalu ze zobowiązań, mimo kar nakładanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zainteresowanie urzędów i samorządów w uczestniczeniu w portalu pozostaje wciąż niewielkie. Tylko 16, spośród 46 skontrolowanych, złożyło wnioski o założenie konta w e-PUAP i uruchomienie tam elektronicznej skrzynki podawczej. Ponad połowa zaś stosowała własne lub regionalne rozwiązania podobne do portalu e-PUAP (e-Sopot, Wrota Małopolski, Wrota Podlasia), dzięki którym przyjmowane są w urzędach dokumenty przesłane w formie elektronicznej. W niektórych przypadkach dokumenty można przesyłać bezpośrednio do urzędu zwykłą pocztą elektroniczną. Nie gwarantuje ona jednak odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.

Wbrew planom nie zbudowano też ogólnopolskiej Sieci Teleinformatycznej Administracji Publicznej (która miała służyć m.in. do przesyłania informacji tajnych) ograniczając się jedynie do modernizacji istniejącej infrastruktury w Warszawie. Podobnie jak w przypadku e-PUAP, samorządy terytorialne zamiast z sieci STAP korzystają z innych rozwiązań zapewniających bezpieczną komunikację (Wrota Podlasia). Sprawnie działająca sieć STAP miała pomóc w obniżce kosztów przesyłu danych o ok. 231 mln zł rocznie.

Urzędy muszą publikować informacje na swój temat w internetowym Biuletynie Informacji Publicznej (BIP). Katalog informacji koniecznych do opublikowania zawiera ustawa o dostępie do informacji publicznej. Nikt jednak nie egzekwuje wykonania tego obowiązku. Izba zwróciła na to uwagę podczas kontroli w 2005 r. i zaleciła stosowną zmianę prawa. Niestety, obecna kontrola potwierdziła, że w dalszym ciągu nie ma możliwości egzekwowania obowiązku publikacji informacji w BIP. Wniosek NIK sprzed czterech lat pozostaje więc aktualny.