Rachunki za gaz, prąd i ciepło

Systemy bilingowe to podstawa sprawnego funkcjonowania firm zajmujących się sprzedażą i dostawami ciepła, prądu i gazu. Rozliczenia dotyczą milionów klientów, a każda z branż ma swoją specyfikę - nie ma więc uniwersalnych rozwiązań.

Systemy bilingowe to podstawa sprawnego funkcjonowania firm zajmujących się sprzedażą i dostawami ciepła, prądu i gazu. Rozliczenia dotyczą milionów klientów, a każda z branż ma swoją specyfikę - nie ma więc uniwersalnych rozwiązań.

W ciągu ostatnich dwóch lat nastąpiły istotne zmiany w systemach rozliczeniowych wykorzystywanych przez spółki Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa.

Własne rozwiązanie opracowane przez informatyków Dolnośląskiej Spółki Gazownictwa (obecnie Dolnośląskiego Operatora Systemu Dystrybucyjnego) na potrzeby obsługi dużych odbiorców zostało zastąpione przez MultiZBYT firmy Sygnity. W Mazowieckiej Spółce Gazownictwa (obecnie Mazowieckim Operatorze Systemu Dystrybucyjnego) funkcjonuje system bilingowy PeopleSoft Enterprise, używany w miejsce Pincasso firmy Piątka.

Najciekawszy projekt związany z bilingiem jest obecnie realizowany przez samo Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo. Jego celem jest umożliwienie przenoszenia danych rozliczeniowych z systemów bilingowych w oddziałach spółki do firmowego systemu finansowo-księgowego SAP. Problem jest nietrywialny z uwagi na wiele zmian, jakie zaszły w strukturze firmy, które muszą być uwzględnione przy jego realizacji.

Dziesiątki systemów w gazownictwie

Jeszcze rok temu sprzedażą gazu zajmowały się regionalne spółki córki PGNiG. Było ich sześć (Mazowiecka Spółka Gazownictwa, Karpacka SG, Pomorska SG, Wielkopolska SG, Dolnośląska SG i Górnośląska SG) i świadczyły również usługi dystrybucyjne, tzn. obsługiwały sieci gazowe, zajmowały się ich utrzymaniem i rozwojem. Taka sytuacja utrzymywała się od wielu lat. Spółki działając w taki sposób wdrożyły rozwiązania bilingowe, które służyły zarówno do rozliczeń dostaw, jak i sprzedaży gazu. W skład każdej ze spółek wchodziło po kilka zakładów gazowniczych, które obsługiwały mniejsze obszary. W każdym z takich zakładów systemy bilingowe działały niezależnie i na dodatek po dwa - oddzielnie do obsługi dużych i małych klientów. W pewnym momencie niezależnych rozwiązań bilingowych było w PGNiG-u aż 46 (po dwa w każdym z 23 zakładów).

Liberalizacja rynku gazowego wymagała rozdzielenia działalności dystrybucyjnej i handlowej oraz umieszczenia ich w oddzielnych spółkach. Realizacja tego zadania w PGNiG rozpoczęła się od podziału spółek gazownictwa i wydzielenia z nich spółek obrotu gazem. Spółki te przejęły prawa i obowiązki wynikające z wcześniejszych umów z klientami. Na ostatnim etapie przekształceń, spółki obrotu gazem połączyły się i zostały wchłonięte przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo. W efekcie sprzedażą gazu zajmuje się obecnie sam PGNiG (wcześniej zajmował się wyłącznie obrotem hurtowym), a wchłonięte spółki obrotu stały się regionalnymi oddziałami krajowego potentata na rynku gazu. Dostawami gazu zajmują się zaś lokalni operatorzy systemów dystrybucyjnych (Mazowiecki OSD, Karpacki OSD, Pomorski OSD, Wielkopolski OSD, Dolnośląski OSD i Górnośląski OSD).

W związku z rozdzieleniem dystrybucji i sprzedaży gazu niezbędne było rozdzielenie również systemów bilingowych. Operatorzy muszą mieć narzędzia informatyczne do rozliczania dostaw (nie zajmują się sprzedażą gazu). Natomiast PGNiG musi mieć rozwiązania pozwalające na obsługę sprzedaży, która odbywa się na podstawie danych przekazywanych przez poszczególnych operatorów systemów dystrybucyjnych. Stąd więc dalsze rozmnożenie systemów bilingowych w PGNiG-u. Rozwiązania, które zostały u operatorów, rozliczają usługi dystrybucyjne, a te same systemy w lokalnych oddziałach PGNiG-u odpowiadają za poprawne wystawianie faktur za sprzedaż gazu. PGNiG jednak zaplanował zintegrowanie informacji o sprzedaży realizowanej w poszczególnych oddziałach w centralnym systemie finansowo-księgowym i stąd całe niemałe informatyczne zamieszanie.

Projekt, którego celem jest zorganizowanie pobierania danych o sprzedaży gazu z lokalnych systemów bilingowych i przenoszenie ich do systemu SAP, nosi nazwę "szyny integracyjnej". Do jej zbudowania wykorzystywane jest oprogramowanie IBM WebSphere. Projekt realizowany jest przez firmy Asseco i Winuel. Ta druga jest architektem biznesowym przygotowywanego rozwiązania, a pierwsza będzie zajmowała się obsługą jego działania. Został opracowany standard wymiany danych, na podstawie którego dostawcy rozwiązań bilingowych działających w oddziałach PGNiG musieli przygotować stosowane adaptery umożliwiające eksport danych do systemu SAP. Niektórzy już wywiązali się z tego zadania, a pozostali jeszcze testują swoje rozwiązania.