Dojrzewanie do jakości

Temat jakości w kontekście systemów informatycznych wreszcie staje się elementem głównego nurtu tego, czym zajmują się specjaliści od IT.

Temat jakości w kontekście systemów informatycznych wreszcie staje się elementem głównego nurtu tego, czym zajmują się specjaliści od IT.

W coraz większej liczbie firm dojrzewa świadomość, że skuteczność i efektywność stosowania rozwiązań IT w ogromnej mierze zależy od tego, czy w sposób planowy i systematyczny dba się o właściwy poziom jakości tych rozwiązań. W dodatku dbać o to należy na wszystkich etapach, począwszy od specyfikacji wymagań i projektu, poprzez kodowanie i testowanie, aż do wdrożenia i audytu.

Podejście praktyczne

Jakość w tym kontekście to temat szeroki, wieloaspektowy, zarówno jeśli chodzi o zapewnienie jakości, jak i zarządzanie jakością. Jeszcze dzisiaj w wielu organizacjach IT jakość wiąże się jedynie z systemem ISO (mającym często w praktyce niewiele z nią wspólnego), albo z samym testowaniem oprogramowania. Tymczasem spektrum możliwych tematów jest ogromne - od zarządzania projektami, poprzez usprawnianie procesów, metody statystyczne, metodyki jakości, odpowiednie narzędzia, właściwe wykorzystanie czynnika ludzkiego i użyteczność.

O rosnącym zainteresowaniu tą tematyką świadczyła rekordowa frekwencja na IV Konferencji Jakości Systemów Informatycznych organizowanej przez Computerworld i Stowarzyszenie Jakości Systemów Informatycznych (SJSI). Obecnych było na niej ponad 250 osób zarówno z firm IT, jak i dużych, korporacyjnych użytkowników rozwiązań IT (przede wszystkim instytucji bankowych i ubezpieczeniowych oraz operatorów telekomunikacyjnych). Spotkanie to bez wątpienia wyrosło na najważniejsze spotkanie "jakościowe" na polskim rynku IT.

"Najbardziej podobało mi się to, że w trakcie większości wystąpień padały słowa «z mego doświadczenia», «wg mnie» i temu podobne, co świadczyło o tym, że prelegenci nie chcieli przedstawiać obowiązującej teorii, lecz podzielić się własnymi przemyśleniami i doświadczeniami pochodzącymi z różnych projektów, w których brali udział. Dyskusje towarzyszące wystąpieniom pokazywały, że nie są to problemy unikalne i inni mają podobne kłopoty" - twierdzi Lucjan Stapp, przewodniczący Rady Programowej konferencji.

Testowanie oprogramowania

Takie też było założenie konferencji. Prelegentami mogą być jedynie praktycy, a jeśli występują ludzie z uczelni, to jedynie tacy, którzy świadczą usługi czy szkolenia dla podmiotów biznesowych. Co ciekawe tematyka konferencji sprawiła, że pojawił się wspólny grunt zainteresowań dostawców IT, informatyków z ośrodków badawczo-rozwojowych międzynarodowych koncernów oraz specjalistów z działów IT korporacyjnych użytkowników rozwiązań informatycznych. Wszyscy oni mają podobne problemy związane z zapewnieniem jakości i zarządzaniem jakością, rozwiązywane w podobny sposób.

Widać to dobrze po zaawansowanych rozwiązaniach testowych, którymi interesują się nie tylko firmy IT, lecz również duże przedsiębiorstwa i instytucje - chociażby w celu weryfikacji jakości systemów i oprogramowania, które zamawiają na zewnątrz. Przykładowo, przedstawiciele Commercial Union opowiedzieli, jak w ich organizacji został zorganizowany projekt automatyzacji testów. Na rynku w Polsce wskazać można wiele innych ciekawych inicjatyw i najlepszych praktyk, w szczególności stosowanych przez rosnącą liczbę lokowanych w naszym kraju ośrodków badawczo-rozwojowych.

Skomplikowany jak gra

Osobnym światem, na który z dużą dozą ciekawości spoglądają informatycy z "poważnych" firm, jest środowisko deweloperów gier komputerowych. Projekty, którymi się zajmują, to nie są rzeczy małe. Przykładowo, "Wiedźmin", największy projekt gry komputerowej realizowanej w Polsce, to projekt o budżecie ponad 20 mln zł, przy realizacji którego przez cztery lata pracuje na stałe 70 osób, nie licząc szerokiego grona współpracowników.

Maciej Miąsik, Head of Production gry "Wiedźmin" z firmy CD Projekt, przełożył tę wielkość na wartości informatyczne: 1,5 mln wierszy kodu w C++, 85 tys. finalnych plików danych, 900 buildów kodu, 230 GB danych w repozytorium, 22 tys. linii dialogowych, 19 tys. plików audio, 150 tys. słów w dialogach, 12 wersji językowych. Słowem, niebanalne przedsięwzięcie, w które z jednej strony zaangażowani są ludzie ogromnej pasji, często najlepsi w branży programiści, z drugiej zaś brakuje adaptacji rozwiązań organizacyjnych wypracowanych przez lata przez świat "poważnej" informatyki. Ludzie od gier raczej nie myślą o zmianie pracy na "spokojny bank". Praktycznie nie zdarzają się również migracje w drugą stronę. Obie strony łączy jednak dążenie do robienia rzeczy możliwie wysokiej jakości.

W dyskusji kończącej IV Konferencję Jakość Systemów Informatycznych, w której udział wzięli Zbigniew Jabłoński, dyrektor Informatyki w Kancelarii Sejmu, Andrzej Miernik, wiceprezes Sygnity, Stefan Szczęsny Sterzycki, menedżer z S&T oraz Maciej Wiśniewski, partner Deloitte, dobitnie było widać, co jest podstawą tej jakości oprócz spełniania wszystkich wymogów sztuki inżynierskiej i dołożenia wszelkich starań w procesach tworzenia, testowania i implementacji. Jest to ukierunkowanie na użytkownika końcowego, umiejętność zrozumienia jego potrzeb i sprawienie, aby gotowy produkt informatyczny był dziełem sztuki, z którego może być dumny informatyk - jego twórca, ale także użytkowym, a nie abstrakcyjnym dziełem sztuki, zrobionym jedynie dla chwały czy zysku kogoś.
<hr>
Liderzy Jakości 2007

Wrocławski ośrodek badawczo-rozwojowy firmy Siemens został laureatem pierwszej edycji konkursu Lider Jakości, organizowanego przez tygodnik Computerworld. Celem konkursu jest podkreślenie rosnącej roli projakościowego podejścia w świecie IT. W trakcie konkursu wyłaniane są firmy i organizacje, których dorobek wyróżnia się na tle osiągnięć innych przedsiębiorstw w obszarze zarządzania jakością i zapewnienia jakości w IT. Podmioty te dzięki wykorzystaniu metodyk, rozwiązań organizacyjnych i narzędzi wzmocniły swoją konkurencyjność rynkową, zwiększyły jakość wytwarzanych i wdrażanych systemów informatycznych bądź świadczonych usług informatycznych oraz podniosły stopień zadowolenia klientów i użytkowników rozwiązań i usług IT. W finale konkursu znalazły się także firmy Impaq i GTECH Eastern Europe.

Temat jakości w polskiej branży IT - zarówno po stronie dostawców, jak i odbiorców rozwiązań informatycznych - jest nadal stosunkowo świeżym zagadnieniem. Chodzi bowiem o jakość rozumianą nie jako elementarne działania po stronie zapewnienia jakości (testowanie oprogramowania), ale przemyślane, wymierne i systemowe działania prowadzące do ukierunkowania procesów wytwórczych oprogramowania i wdrażania systemów IT na uzyskanie odpowiedniego poziomu szeroko rozumianej jakości. W wielu firmach myślenie o jakości kończy się dzisiaj na wdrożeniu ISO900x, podczas gdy dojrzałe organizacje na świecie dysponują rozbudowanymi metodykami zarządzania jakością i projakościowymi rozwiązaniami budowanymi przez lata. Dlatego prawdziwe myślenie o jakości w IT to dzisiaj w polskich realiach domena pojedynczych, "wyspowych" firm. Dużo wniosło tutaj pojawienie się w Polsce rosnącej liczby ośrodków R&D światowych koncernów, które stają się miejscami najlepszych praktyk w zakresie zarządzania jakością.



Konkurs Lider Jakości ma na celu promowanie przykładów takich najlepszych praktyk w zakresie zarządzania jakością i zapewnienia jakości. Jury konkursu wyraża nadzieję, że w polskiej branży dostawców i użytkowników IT zmieni się myślenie o jakości i wzrośnie rozumienie potrzeby uczynienia z jakości jednego z najważniejszych celów, tak aby dążenie do jakości stało się trwałym elementem kultury korporacyjnej firm i działów IT.
<hr>