O naturze informacji

Aby dobrze wykorzystać narzędzia informatyczne, potrzebna jest dobra znajomość procesów informacyjnych. Zanim sięgniemy po technologie informacyjne, warto zapoznać się z wiedzą o właściwościach informacji.

Aby dobrze wykorzystać narzędzia informatyczne, potrzebna jest dobra znajomość procesów informacyjnych. Zanim sięgniemy po technologie informacyjne, warto zapoznać się z wiedzą o właściwościach informacji.

Informatyka zdominowała dzisiaj nasze myślenie o informacji. Myśląc o systemach informacyjnych, niemalże automatycznie kojarzymy je z rozwiązaniami i narzędziami informatycznymi. Mówiąc o wdrożeniach systemów informacyjnych, mamy zazwyczaj na myśli zastosowane technologie informatyczne (programy, aplikacje, platformy itp.). Takie podejście prowadzi często do sytuacji, że wdrożone i udostępnione użytkownikom systemy działają sprawnie w warstwie technicznej, ale nie spełniają oczekiwanych od nich funkcji informacyjnych. Trudno je zresztą dobrze zaprojektować, jeżeli nie bierze się pod uwagę specyfiki, natury procesów informacyjnych, a za punkt odniesienia służą techniczne parametry przygotowywanych rozwiązań.

Bogdan Stefanowicz, ''Informacja'', Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2004Sytuacja ta znajduje odzwierciedlenie również na naszym rynku wydawniczym. Znacznie łatwiej jest znaleźć dzisiaj dobrą książkę poświęconą informatyce niż informacji. Mamy całą masę wydawnictw o technikach i narzędziach informatycznych, zdecydowanie mniej na temat zagadnień dotyczących wprost samej informacji. W księgarniach można znaleźć wiele prac poświęconych programowaniu komputerów, tworzeniu baz danych, administrowaniu sieciami komputerowymi. Są nawet podręczniki poświęcone tak szczegółowym zagadnieniom, jak zasady doboru kolorów na obrazach wyświetlanych na monitorze. Brakuje natomiast książek o tym, czym jest informacja, jakie cechy powinna mieć dobra, rzetelna informacja, jaka jest dzisiaj rola informacji w różnych systemach komunikacyjnych, w jaki sposób człowiek korzysta z informacji, jakich informacji ludzie potrzebują i jak ich poszukują.

Tekst i multimedia

Warto więc zwrócić uwagę na dwie publikacje wydane przez Szkołę Główną Handlową, które dotyczą właśnie problematyki systemów informacyjnych, a nie informatycznych. Tytuł książki Bogdana Stefanowicza "Informacja" nie pozostawia wątpliwości, co stanowi przedmiot zainteresowań autora. Informacja jest przez niego traktowana jako szczególny, wyodrębniony obiekt poznawczy. Przynależne jej cechy są przedstawione w ujęciu infologicznym, zapoczątkowanym w latach 70. ubiegłego wieku przez badaczy skandynawskich. Wyróżnia się ono m.in. tym, że informacja definiowana jest jako treść zawarta w komunikacie (wiadomości). Dzięki temu możliwa jest analiza wielu jej właściwości, funkcji i cech jakościowych ważnych z punktu widzenia użytkownika w procesie gromadzenia, przetwarzania i udostępniania.

Wiesław Flakiewicz, ''Pojęcie informacji w technologii multimedialnej'', Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 2005Książka ma charakter wybitnie podręcznikowy. Omówione są w niej zagadnienia dotyczące własności i funkcji informacji oraz jej wartości i różnorodności. Opisane zostały pożądane i niepożądane cechy informacji, wyjaśnione pojęcia przestrzeni informacyjnej, przedstawione rozróżnienia między daną, komunikatem i informacją oraz między informacją a wiedzą. Czasami zaprezentowane twierdzenia wydają się oczywiste, czasami do ich zrozumienia potrzebna jest znajomość reguł logiki. Niepodważalnym atutem książki jest jednak to, że w jasny, czytelny sposób porządkuje, klasyfikuje wiedzę na temat istoty informacji i przekazu informacyjnego. Z pewnością warto po nią sięgnąć, zanim się zacznie myśleć o wykorzystaniu konkretnych narzędzi i technologii informatycznych.

W książce Wiesława Flakiewicza również znajdziemy rozważania dotyczące właściwości i specyficznych cech informacji, ale już informacji przekazywanej przez konkretne, cyfrowe medium i w konkretnej, komputerowej technologii - technologii multimedialnej. Teoria informacji wciąż jeszcze kojarzy nam się z tradycyjnym zapisem znakowym w postaci tekstu czy liczb. Tymczasem rozwój informatyki właśnie włączył w orbitę zainteresowań badawczych również przekaz o charakterze wizualnym, obrazowym i dźwiękowym. Pojawiły się pytania, co różni informację zawartą w komunikacie multimedialnym od informacji w wiadomości tekstowej.

Autor zastanawia się, czy komputerowa technologia multimedialna zmusza do zrewidowania dotychczasowych pojęć i definicji z obszaru teorii informacji, czy też w informacji zawartej w przekazie multimedialnym da się wyodrębnić te same, podstawowe, fundamentalne składniki, cechy i właściwości co w przekazie tekstowym. Rozważa również fenomen przekazów wiązanych (tekstowo-dźwiękowych, tekstowo-obrazowych itp.) pod kątem zawartych w nich znaczeń - co nadaje im sens, co sprawia, że stanowią jednorodną pod względem znaczeniowym, zintegrowaną całość. Przy okazji wprowadza wiele interesujących wiadomości z zakresu sztuk plastycznych, literatury czy muzyki. Mimo naukowego charakteru, książka ta może być przydatna tym wszystkim, którzy zajmują się projektowaniem i tworzeniem form multimedialnych, chociażby stron i serwisów internetowych czy sieciowych produktów reklamowych.