Jakość na każdym etapie

Zarządzanie jakością oprogramowania wymaga odpowiedniego ustawienia procesów wytwórczych w całym cyklu jego tworzenia.

Zarządzanie jakością oprogramowania wymaga odpowiedniego ustawienia procesów wytwórczych w całym cyklu jego tworzenia.

Trudno wskazać jakąś uniwersalną definicję jakości oprogramowania, ponieważ taka ocena jest subiektywna, bo pozostaje uzależniona od potrzeb i oczekiwań jego odbiorców (którzy będą utrzymywać oprogramowanie) oraz docelowych użytkowników (którzy będą wykorzystywać oprogramowanie w realizowanych przez siebie zadaniach). Kombinacja różnych kryteriów oceny będzie składała się na definicję jakości oprogramowania dostosowaną do warunków realizacji projektu.

Błędy w dziedzinieJakość oprogramowania nie jest cechą, którą można "wbudować" w oprogramowanie po jego wytworzeniu. Jakość powstaje we wszystkich fazach rozwoju oprogramowania. Luki i niedociągnięcia na różnych etapach tego procesu odbijają się na jakości produktu końcowego. Na przykład brak w oprogramowaniu funkcji wymaganych przez użytkownika może być spowodowany błędem w implementacji, ale także może wynikać z tego, iż wymagania użytkownika nie zostały w ogóle udokumentowane lub też zostały co prawda udokumentowane przez projektantów systemu, ale w sposób niewystarczający, z pominięciem elementów wymaganej funkcjonalności (przypuszczalnie dokumentacja opisująca wymagania nie została zweryfikowana i zatwierdzona przez użytkownika). Co w takim razie jest istotne w procesie tworzenia oprogramowania, by rezultaty tego procesu były jak najlepsze?

Proces i projekt

Jakość procesu tworzenia oprogramowania jest niewątpliwie związana z jakością zarządzania projektem, w tym planowania prac, alokacji zasobów, terminów realizacji. Błędy w oszacowaniu budżetu oraz harmonogramu, niewłaściwy zespół, niewłaściwa komunikacja, brak zarządzania ryzykiem projektowym czy wreszcie brak wypracowanego podejścia do zarządzania jakością negatywnie odbijają się na jakości rezultatów procesu tworzenia oprogramowania.

W procesie tworzenia oprogramowania można wyróżnić dwa podstawowe obszary działań związanych z zarządzaniem jakością: (1) planowanie zarządzania jakością oraz (2) monitorowanie przestrzegania planu zarządzania jakością i przyjętych standardów jakości w realizacji prac projektowych.

Plan zarządzania jakością oprogramowania powinien zostać opracowany przed rozpoczęciem prac projektowych. Powinien uwzględniać ocenę jakości poszczególnych produktów (kryteria oceny jakości, procedury kontroli jakości, akceptacji prac), określenie działań mających na celu uzyskanie zakładanych celów w zakresie jakości oprogramowania i odpowiedzialności za te działania. Istotne jest także powiązanie rezultatów kontroli jakości z systemem oceny członków zespołu projektowego. Potrzebne są: wprowadzenie harmonogramu planowanych działań kontroli jakości oraz kamienie milowe związane z akceptacją poszczególnych produktów prac. Trzeba także ustalić standardy sposobu dokumentowania produktów w poszczególnych fazach tworzenia oprogramowania oraz kryteria oceny kompletności tych dokumentów, sposobu komentowania kodu oprogramowania.

Ważną rolę odgrywa podejście do komunikacji pomiędzy zespołem projektowym opracowującym dane rozwiązanie informatyczne a innymi zespołami pracującymi nad równoległymi projektami (w tym standardy komunikacji pomiędzy poszczególnymi członkami zespołu projektowego).

Podstawowym dokumentem jest lista kontrolna oceny kompletności oraz poprawności prac: