Tryby udzielania zamówień

Z 1 marca br. zniknęły przetargi dwustopniowe i negocjacje z zachowaniem konkurencji, pojawiła się za to aukcja elektroniczna.

Z 1 marca br. zniknęły przetargi dwustopniowe i negocjacje z zachowaniem konkurencji, pojawiła się za to aukcja elektroniczna.

Nowa ustawa Prawo zamówień publicznych (PZP) wprowadziła znaczące zmiany w zakresie trybów udzielania zamówień publicznych w stosunku do uprzednio obowiązujących przepisów. W istocie tylko przetarg nieograniczony, zamówienie z wolnej ręki i zapytanie o cenę nie uległy fundamentalnym modyfikacjom, co nie znaczy, że nie zostały one zmienione w ogóle. Z rzeczywistości prawnej zniknęły natomiast regulacje dotyczące przetargów dwustopniowych i negocjacji z zachowaniem konkurencji, zastąpione w nowej ustawie odpowiednio: trybem negocjacji z ogłoszeniem i negocjacji bez ogłoszenia.

W nowej ustawie pojawiły się też długo oczekiwane regulacje dotyczące aukcji elektronicznej. Wzrosło znaczenie przetargu ograniczonego. Została rozluźniona kontrola Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych nad wyborem trybu postępowania przez zamawiających. Takie rozwiązania mogą okazać się potencjalnie niebezpieczne dla rozwoju konkurencji i swobodnego dostępu do rynku zamówień publicznych różnych podmiotów. Ewentualne negatywne skutki nowych regulacji będą jednak zależeć oczywiście od sposobu stosowania tych przepisów przez zamawiających. Jaka będzie praktyka, okaże się w najbliższym czasie.

Podstawowe tryby

Przetarg nieograniczony pozostał podstawowym trybem udzielania zamówień publicznych. Nie jest jednak jedynym. W świetle przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych równorzędną formą udzielenia zamówienia jest przetarg ograniczony. Zamawiający - z wyjątkiem przypadków udzielania zamówień sektorowych (art. 122 i n. PZP) - ma pełną swobodę wyboru trybu postępowania między przetargiem nieograniczonym a ograniczonym. Stosowanie tego drugiego trybu nie wymaga specjalnego umotywowania. Nie jest również konieczne uzyskanie zgody Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na przetarg ograniczony i to bez względu na wartość udzielanego zamówienia.

Zmiana ta jest o tyle istotna, że przetarg ograniczony jest znacznie mniej konkurencyjny niż przetarg nieograniczony. Z tego względu ogromne znaczenie będzie miała weryfikacja wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu. Podstawą weryfikacji będzie opis warunków udziału w postępowaniu i sposobu oceny ich spełnienia. W przypadku przetargu, którego wartość nie przekracza równowartości 60 tys. euro, informacje te będą zamieszczane przez zamawiających w ogłoszeniu o zamówieniu publikowanym w siedzibie zamawiającego i na stronie internetowej zamawiającego, o ile ma on taką stronę.

W przypadku pozostałych przetargów informacje te będą publikowane również w Biuletynie Zamówień Publicznych. Przy przetargach o wartości przekraczającej 130 tys. euro na dostawy rozwiązań i usług oraz 5 mln euro na roboty budowlane odpowiednia informacja znajdzie się również w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Nowe typy przetargów

Negocjacje z ogłoszeniem stanowią tryb udzielenia zamówienia, w którym - po publicznym jego ogłoszeniu - zamawiający negocjuje warunki umowy dotyczącej zamówienia z wybranymi przez siebie wykonawcami, a następnie zaprasza ich do składania ofert. Wybór wykonawców dopuszczonych do składania ofert odbywa się na zasadach analogicznych do przetargu ograniczonego, czyli na podstawie weryfikacji dokonanej wg zasad opisanych w ogłoszeniu o negocjacjach. Cecha ta wyróżnia negocjacje z ogłoszeniem od negocjacji bez ogłoszenia, gdy zamawiający sam wybiera wykonawców, z którymi będzie prowadzić negocjacje, bez wcześniejszego poinformowania.

Oba tryby postępowania mogą być stosowane wyłącznie w razie zaistnienia przesłanek ich stosowania przewidzianych ustawą. Jeżeli wartość zamówienia przekracza równowartość 60 tys. euro, zamawiający chcący skorzystać z trybu negocjacji bez ogłoszenia jest zobowiązany do uzyskania uprzedniej zgody Prezesa UZP, wyrażonej w postaci decyzji administracyjnej. Zgoda taka nie jest wymagana w odniesieniu do negocjacji z ogłoszeniem, gdy oceny zaistnienia przesłanek ustawowych dokonuje zamawiający.

W przypadku aukcji elektronicznej oferenci składają kolejne, korzystniejsze oferty realizacji zamówienia (tzw. postąpienia) za pomocą umieszczonego na stronie internetowej formularza umożliwiającego wprowadzenie niezbędnych danych w trybie bezpośredniego połączenia z tą stroną. Złożone oferty podlegają automatycznej klasyfikacji. Zamawiający może stosować ten tryb, jeżeli przedmiotem zamówienia są dostawy powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych, a wartość zamówienia nie przekracza 60 tys. euro.

Pozostałe tryby

Zmiany dokonane w Prawie zamówień publicznych objęły też pozostałe tryby, czyli zapytanie o cenę i zamówienia z wolnej ręki. Przesłanki stosowania pierwszego z nich są takie same, jak aukcji elektronicznej, co stanowi istotne ograniczenie stosowania tego trybu w stosunku do poprzednio obowiązujących przepisów. W zamówieniach z wolnej ręki pojawiły się nowe przesłanki zastosowania tego trybu i modyfikacje dotychczasowych przesłanek.

Autor jest prawnikiem krakowskiej Kancelarii Radców Prawnych Kuczek i Maruta. Czytelnicy mogą nadsyłać pytania dotyczące Prawa zamówień publicznych na adres: mmaruta@km.com.pl