Perspektywy sieci LTE w Polsce

Rozwój bezprzewodowego internetu szerokopasmowego bywa traktowany jako forma walki z wykluczeniem cyfrowym w Polsce. Na trafność takiego punktu widzenia wskazywałoby zainteresowanie rozwiązaniami mobilnymi ludzi pozbawionych dostępu do internetu stacjonarnego.

Konrad Budek
27.06.2012

WIĘCEJ W RAPORCIE COMPUTERWORLD TOP200
Polska jest w ogonie Europy pod względem dostępu do internetu szerokopasmowego. Około 30% łączy zapewnia Orange (dawne TP SA), mniej więcej tyle samo oferują dostawcy telewizji kablowej. Różnice w korzystaniu z internetu zależnie od miejsca zamieszkania są ogromne i w najsłabiej rozwiniętych informatycznie regionach są znacznie poniżej średniej krajowej.

Dlatego też w tych rejonach rosnącą popularnością cieszą się rozwiązania mobilne, zarówno w postaci modemu GPRS, jak i internetu w telefonie komórkowym.

Czy LTE ma szansę ograniczyć wykluczenie cyfrowe w Polsce?

Do tej pory Urząd Komunikacji Elektronicznej wydał 750 pozwoleń radiowych na stacje bazowe LTE pracujące w paśmie 1800 MHz dla spółki Mobyland oraz pięć pozwoleń dla Aero2, która swoją sieć w standardzie LTE buduje, wykorzystując częstotliwość w paśmie 2,6 GHz.

Od sierpnia 2011, gdy z ofertą komercyjną LTE ruszył Cyfrowy Polsat, liczba użytkowników mobilnego internetu w Polsce wzrosła o 35,5% (licząc do grudnia 2011). Zdaniem UKE wprowadzenie standardu LTE było jednym z najsilniejszych impulsów do rozwoju tego segmentu.

Dane te wskazują, że nasycenie internetem mobilnym rośnie znacznie szybciej niż stacjonarnym. Według danych UKE na koniec 2011 roku penetracja internetu stacjonarnego w przeliczeniu na gospodarstwa domowe wyniosła 45,7% (co daje 16% w przeliczeniu na 100 mieszkańców). W tym samym czasie penetracja dostępu mobilnego wyniosła 24,8% w przeliczeniu na gospodarstwa domowe (8,7% na 100 mieszkańców). Uwzględniając skok związany z wprowadzeniem standardu LTE, nasycenie internetem mobilnym wzrosło o 17,2% w porównaniu do wzrostu 2,2% dla dostępu stacjonarnego - dla gospodarstw domowych w całym roku 2011. Daje to podstawy do optymizmu w kwestii rozwoju bezprzewodowego internetu szerokopasmowego. Kolejnym bodźcem, który ma przyspieszyć rozwój LTE w Polsce, są planowane przetargi na częstotliwości w pasmach 1800 i 2600 MHz.

Największą barierą przy wprowadzaniu internetu w standardzie LTE w Polsce jest ekonomia i koszty budowania nowej infrastruktury zdolnej unieść transfer danych na obiecanym poziomie. Aby obniżyć koszty, operatorzy starają się współpracować i powołują nowe podmioty, dla przykładu spółkę NetWorkS!, stworzoną wspólnie przez PTC i PTK Centertel.

Z punktu widzenia użytkownika nowa technologia też nie należy do najtańszych. Abonament w ofercie z limitem transferu do 10 GB w Cyfrowym Polsacie wynosi 70 zł, przy czym trzeba mieć świadomość, że przy prędkości oferowanej przez technologię LTE limit można zużyć w mniej niż tydzień (limit transferu przyznawany jest na miesiąc). Dający więcej swobody (na przykład umożliwiający bardziej swobodne granie w gry MMO) pakiet z limitem 25 GB kosztuje 120 zł miesięcznie.

Profil użytkownika LTE

Według dostępnej na stronach Cyfrowego Polsatu mapy zasięgu technologia ta jest dostępna głównie w miastach, które i tak mają wysoki współczynnik penetracji sieciami stacjonarnymi.

Docelowo dane na temat pokrycia geograficznego Polski siecią szerokopasmową mają być dostępne na geoportalu należącym do UKE. Rozważane jest także wprowadzenie funkcjonalności polegającej na formularzu, który po podaniu adresu odpowie, czy w podanej lokalizacji jest dostęp do internetu. Stworzenie takiej aplikacji utrudnia brak bazy danych adresowych w Polsce.

Z danych udostępnionych przez UKE wynika, że internet mobilny nie jest traktowany jako substytut, lecz jako uzupełnienie internetu stacjonarnego. Skłonność do rezygnacji z dostępu przez kabel, oferowanego przez firmy telekomunikacyjne, zgłosiło jedynie 1,5% konsumentów oraz 0,6% firm.

Klienci instytucjonalni i przedsiębiorstwa wykazują zainteresowanie posiadaniem obu usług (10,3% w porównaniu do 3,9% wśród klientów indywidualnych.). Z analiz wynika, że to właśnie firmy i klienci biznesowi będą główną siłą rozwojową usług LTE w początkowej fazie świadczenia tych usług. Jednak operatorzy oceniają, że w miarę poszerzania zasięgu o obszary mniej zurbanizowane procent gospodarstw domowych wśród użytkowników będzie się sukcesywnie zwiększał.

Perspektywa rozwoju

Przedsiębiorcy komunikacyjni widzą potencjał sieci LTE w Polsce. Według badania przeprowadzonego przez PMR Research pośród operatorów telekomunikacyjnych w Polsce korzystanie z internetu mobilnego (bez LTE) jest najdynamiczniej rozwijającym się trendem i tak będzie przez najbliższe dwa lata. Drugim w kolejności był bezprzewodowy dostęp w technologii LTE, gdzie 49% respondentów uznało, że usługa będzie się rozwijać dynamicznie. Potwierdza to fakt, że 80% uznało, iż LTE będzie stanowiło alternatywę dla obecnie wykorzystywanych technologii dostępowych w sieciach komórkowych.

Polscy operatorzy są podzieleni w kwestii LTE. Obecnie dostęp w tej technologii oferują Plus oraz Cyfrowy Polsat. Orange - jak stwierdził prezes France Telecom, Stephane Richard - do 2015 r. zapewni dostęp do technologii LTE na wszystkich swoich rynkach, w tym w Polsce.

Play deklaruje, że nie jest zainteresowany LTE ze względu na nadchodzącą technologię LTE Advanced, umożliwiającą osiągnięcie nawet trzykrotnie większej prędkości niż LTE. Według informacji udzielonych przez rzecznika prasowego Play, dopiero ta technologia będzie warta uwagi.

Interesujący w tym kontekście jest los technologii WiMAX, do niedawna aktywnie wspieranej przez polski rząd. Zdaniem dostawców technologia ta, ze względu na brak popularności oraz małą konkurencyjność w porównaniu z HSDPA+ czy LTE, jest postrzegana jako ślepa uliczka.

Szybki wzrost ruchu w sieciach mobilnych
Wzrost liczby urządzeń do obsługi internetu mobilnego, umożliwiających korzystanie z popularnych aplikacji, ma przyczynić się do 26-krotnego wzrostu ogólnoświatowego ruchu w sieciach mobilnych (według raportu Cisco Visual Networking Index Global Mobile Data Traffic Forecast na lata 20120-2015). Za tak gwałtowny wzrost odpowiada szybkie rozpowszechnianie się urządzeń przenośnych umożliwiających transmisję danych, np. smartfonów, tabletów oraz częstsze korzystanie z materiałów wideo na sprzęcie mobilnym. Według raportu w 2015 roku na świecie będzie w użytku 5,6 miliarda urządzeń osobistych przyłączonych do sieci mobilnych, w tym samym roku mobilne wideo ma stanowić 66% całego ruchu w tych sieciach, a to oznacza 35-krotny wzrost w latach 2010-2015. Tym samym ruch wygenerowany przez urządzenia typu tablet wzrośnie 205-krotnie. W roku 2015 na każdego mieszkańca Ziemi będzie przypadać mniej więcej jedno urządzenie podłączone do sieci mobilnej. Przewiduje się, że 87% ogólnoświatowego ruchu mobilnego będzie obsługiwany przez smartfony, laptopy itp. Średnia szybkość połączenia z siecią mobilną ma wzrosnąć 10-krotnie.


Komentarz
Dariusz Wichniewicz,dyrektor Działu Rozwoju Usług Telekomunikacyjnych ATMAN w ATM SA

W rozwoju internetu można wskazać technologie i aplikacje, które drastycznie zmieniły obowiązujące wcześniej zasady. Jedną z miar, które można wykorzystać przy ocenie wagi takich zmian jest przyrost ruchu internetowego w sieciach szkieletowych u użytkowników końcowych. Stosując to kryterium, do bezdyskusyjnych przełomów można zaliczyć powstanie WWW (wpuszczenie do sieci treści multimedialnych), rozwój portali (powszechny dostęp do szybko zmieniających się informacji), powstanie technologii peer-to-peer (umożliwiającej milionom użytkowników permanentne dociążenie łączy internetowych), pojawienie się streamingu wideo (YouTube itp.), rozwój technologii ADSL (sprowadzenie megabitów pod strzechy) czy upowszechnienie się portali społecznościowych (oczekujących nieprzerwanej dostępności online).
Obecnie możemy obserwować rozwój technologii LTE, która prawdopodobnie wprowadzi podobne megabity do kieszeni użytkowników urządzeń mobilnych. Połączenie wygodnego w obsłudze terminalu internetowego, takiego jak iPhone, tablet czy smartfon z Androidem, z powszechnie dostępną szybką siecią LTE oznacza możliwość bycia online całą dobę i w każdym miejscu. Kolejnym czynnikiem zwiększającym "ciężar" przesyłanych danych jest rosnąca rozdzielczość ekranów w telefonach i tabletach. W sumie nieuchronnie doprowadzi to do bardzo szybkiego przyrostu ilości danych przesyłanych przez sieć - wzrostu limitowanego jedynie cennikami operatorów (opłaty za transfer danych) i prawami fizyki (ograniczona pojemność stacji bazowych LTE).
ATMAN jako dostawca usług telekomunikacyjnych dla innych operatorów i ISP oraz operator centrów danych dla portali już widzi taki przyrost w statystykach ruchu pomiędzy sieciami IP operatorów mobilnych a resztą internetu - przyrost, którego tempo jest wielokrotnie szybsze niż wzrost organiczny związany z popularyzacją dostępu do internetu. Spodziewamy się utrzymania szybkiego wzrostu LTE przez kolejne 3 do 5 lat i istotnego zwiększenia wagi tego segmentu rynku telekomunikacyjnego. Operatorzy mobilni są zdeterminowani do inwestycji w usługi dostępu do internetu - zarówno na skutek rosnącej konkurencji, jak i wymagań klientów. Technologia LTE stwarza nowe możliwości przyrostu liczby użytkowników, a jednocześnie powoduje otwarcie sieci na nowe aplikacje, wymagające większej przepustowości niż stosowane dotychczas technologie 3G.

Raport specjalny: Polski rynek usług IT


Computerworld nr.16 poświęcony jest analizie polskiego rynku usług IT. Przedstawiono w nim m.in. listę najważniejszych usługodawców działających na lokalnym rynku oraz zestawienie skatalogowanych grup usług.
Praca w IT