Metody z biznesu pomogą państwu

Wbrew pozorom, przygotowanie przez rząd strategii długo- i średniookresowych nie oznacza, że zaimplementowano koncepcję architektury korporacyjnej państwa.

Dotychczas obowiązywały 42 strategie rozwoju kraju. Trzy lata temu rząd zdecydował się ograniczyć ich liczbę, przygotowując koncepcje 9 nowych strategii rozwoju realizujących średniookresową strategię rozwoju kraju (Strategia Rozwoju Kraju 2020) i długookresową strategię rozwoju kraju (Polska 2030. Trzecia fala nowoczesności). Za zarządzanie państwem odpowiada strategia "Sprawne państwo".

Według projektu strategii "Sprawne Państwo", teleinformatyka, szerzej - cyfryzacja, jest narzędziem usprawniania państwa. Autorzy strategii widzą zależności między stosowaniem cyfryzacji a poprawą efektywności, innowacyjności i konkurencyjności gospodarki oraz między technikami informacyjno-komunikacyjnymi a wzrostem wydajności świadczenia usług publicznych przy jednoczesnym zmniejszeniu kosztów. W konsekwencji ma to przyspieszyć realizację procedur administracyjnych i skrócić czas działań formalno-prawnych.

Ta strategia diagnozuje 6 celów głównych, których realizacja przyczyni się do usprawnienia państwa (struktura organizacyjna państwa, zarządzanie i koordynacja, prawo, dostępność usług publicznych, wymiar sprawiedliwości i prokuratura, bezpieczeństwo i porządek publiczny) oraz wynikających z nich działań priorytetowych. Wśród nich jest przeprowadzenie reformy administracji rządowej czy wprowadzenie zmian instytucjonalnych ochrony zdrowia. Każdemu celowi towarzyszy lista działań głównych, np. zwiększenie wykorzystania nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Czy to oznacza, że rząd tworzy architekturę korporacyjną państwa? "Niestety, nie. Architektura korporacyjna (Enterprise Architecture) jest to strategiczny zasób informacyjny organizacji, w którego ramach zdefiniowane są biznesowe, informacyjne i techniczne komponenty niezbędne do realizacji strategii organizacji. Idąc tym tropem, architektura korporacyjna nie jest zbiorem modeli i opisów, ale mechanizmem wspomagającym podejmowanie racjonalnych decyzji w organizacjach publicznych" - przypomina prof. Andrzej Sobczak ze Szkoły Głównej Handlowej (SGH), redaktor serwisu ArchitekturaKorporacyjna.pl. Dalej wywodzi, że z samej strategii nie wynika podejście "architektoniczne". Muszą być określone przejścia między różnymi poziomami i zależności. Chodzi o opis na poziomie biznesowym i informatycznym architektury odniesienia (nazywanej w literaturze "as is"), architektury docelowej (nazywanej w literaturze "to be") oraz planu przejścia z architektury odniesienia do architektury docelowej.

"Gdybyśmy działali zgodnie z architekturą korporacyjną, to przy tworzeniu systemów informatycznych pytalibyśmy nie: jaki system jest potrzebny, lecz: jaki jest model działania organizacji, jakie informacje są najbardziej potrzebne - tłumaczy Andrzej Sobczak. W tradycyjnym podejściu próbuje się określić, co jest najważniejsze dla nas teraz, zaś przy architekturze korporacyjnej następuje odniesienie do tego, co jest najważniejsze w długiej perspektywie czasowej w skali całej organizacji (w szczególności całego państwa).

Architektura zmniejsza koszty

Sama doktryna architektury korporacyjnej ewoluuje. "Na początku grudnia 2011 konsorcjum The Open Group udostępniło wersję 9.1 ram architektonicznych TOGAF (The Open Group Architecture Framework). Wprowadzono nowy podział pryncypiów architektonicznych. W TOGAF 9 były ich trzy rodzaje: pryncypia korporacyjne (enterprise principles), pryncypia architektoniczne (architectural principles) oraz pryncypia IT (IT principles) - obecnie pozostały dwa pierwsze rodzaje pryncypiów, a pryncypia IT włączono do pryncypiów korporacyjnych" - wyjaśnia Rafał Jabłonka, Business Director w firmie Architecting the Enterprise Ltd.