Polska może być innowacyjna

Polska ma wiele przewag nad innymi krajami, na których może budować innowacyjną gospodarkę. Musimy tylko pokonać słabe strony…

Zaprezentowany na II Kongresie Innowacyjnej Gospodarki raport został opracowany przez zespół ekspertów Uczelni Vistula. Wydarzenie zorganizowała Krajowa Izba Gospodarcza. Badając i oceniając innowacyjność polskiej gospodarki, autorzy raportu wzięli pod uwagę dziewięć miar.

Przedsiębiorczy, zaangażowani, szanowani

"W większości rankingów innowacyjności Polska lokuje się na dalekich miejscach. Ale jako kraj i naród mamy nad innymi wiele przewag, na których możemy budować nasz sukces" - zauważają autorzy raportu i przedstawiają z kolei dziewięć silnych stron Polski wspierających innowacyjność. Przede wszystkim jest to przedsiębiorczość Polaków, którą potwierdzają liczne badania. Według Gallusa i Eurostatu, Polska, obok Chin i Turcji, należy do najbardziej przedsiębiorczych krajów na świecie. Na pytanie: "Co zrobiłbyś z otrzymaną nieoczekiwanie dużą sumą pieniędzy?" wielu Polaków odpowiedziało, że założyłoby własną firmę. Przedstawiciele innych społeczeństw Europy, szczególnie na zachodzie i południu kontynentu, woleliby kupić większy dom lub spłacić kredyt.

Polacy potrafią też "zrobić coś z niczego" i możemy poszczycić się wieloma przykładami wykorzystania kapitału społecznego przez rodzime firmy w momentach zagrożenia. Kolejną silną stroną Polski jest fakt, że chcemy i potrafimy angażować się społecznie, wykorzystując Internet. Język polski jest w czołówce najczęściej wykorzystywanych języków przy wpisach w Wikipedii, gdzie zajmujemy 5. miejsce. Bardzo dobrze wypadamy też w rankingu największych stron internetowych na świecie. Autorzy raportu zwracają uwagę, że nie cała Polska ma problemy z innowacyjnością. Mamy klika sukcesów, jak chociażby wyprodukowanie polskiego hitu eksportowego - gry "Wiedźmin" i jej drugiej części. "Polacy mogą się też wkrótce stać liderami w produkcji grafenu" - czytamy w raporcie.

Jego autorzy zwracają uwagę na pierwsze dobre przykłady współpracy biznesu z nauką, chociażby w branży farmaceutycznej czy ochrony zdrowia, i rosnącą liczbę kobiet, które kończą studia wyższe, uzyskują tytuł doktora oraz rozpoczynają działalność gospodarczą. W raporcie podano też przykłady Polaków, którzy odnoszą międzynarodowe sukcesy. We wrześniu 2010 r. w Lizbonie zakończył się 22. Konkurs Prac Młodych Naukowców Unii Europejskiej, na którym Polacy zdobyli dwie nagrody główne. Nasi rodacy wygrywają też w prestiżowym rankingu TopCoder i zajmują wysokie miejsca w światowym konkursie The Google Code Jam czy w organizowanym przez IBM Linux Scholars Challenge.

W Polsce następuje też rozwój metropolii, a w urbanizacji upatruje się szansy na upowszechnienie kodów kulturowych, które będą sprzyjać przedsiębiorczości i innowacyjności. Zwraca się też uwagę na fakt, że wielu ludzi na świecie darzy Polskę szacunkiem i sentymentem.

Przeszkadzają brak wiary i biurokracja

Autorzy raportu wskazują jednak uwagę na nasze słabe strony, które utrudniają rozwój innowacyjnej gospodarki. Są to np. biurokracja, która nie jest przygotowana do współpracy z innowacyjnymi organizacjami, ponieważ nie akceptuje porażek rynkowych jako efektu uczenia się. W Polsce od czasu pojawienia się funduszy unijnych innowatorzy zamiast tworzyć nowe produkty i usługi w swoich garażach, zajmują się wypełnianiem skomplikowanych wniosków, aby zdobyć środki unijne. Ostatnie dane GUS pokazują, że polityka łatwych biurokratycznych pieniędzy skutecznie zabija innowacyjność polskich firm.

Dużym problemem jest także strach przed ryzykiem - w badaniach kulturowych Polacy plasują się wśród narodów, które charakteryzuje największa awersja do ryzyka. "Jesteśmy też za mało chciwi. Rzadko chcemy osiągnąć więcej. Stąd często polscy przedsiębiorcy po osiągnięciu sukcesu sprzedają firmy zagranicznym inwestorom. Często wystarcza nam też, że mamy więcej niż sąsiad" - czytamy w raporcie. Brak nam też wiary we własne sukcesy i możliwości - zaledwie 42% Polaków wierzy, że w ciągu najbliższych lat polski produkt może zdobyć światowe uznanie dzięki innowacyjności.

Autorzy raportu zwracają też uwagę, że Polacy nie potrafią zdać "testu windy", który polega na tym, aby krótkim czasie, ok. 30-60 sekund, przedstawić potencjalnemu inwestorowi istotę pomysłu i jego oryginalność. Niestety, Polacy nie są przyzwyczajeni do wyrażania myśli w sposób prosty i zrozumiały i nie potrafią prowadzić dialogu językiem korzyści, odnosząc się do schematów myślowych odbiorcy. Kolejną polską słabością, która nie pomaga nam w rozwoju innowacyjnej gospodarki, jest niechęć do współpracy. Z raportu wynika, że Polacy są, obok Bułgarów i Greków, najbardziej w Europie nieufnym narodem.

Jesteśmy też jako naród pracoholikami, którzy pracują mniej tylko od Koreańczyków, ale mamy problem z tworzeniem wielkich projektów zespołowych. Nie potrafimy również działać globalnie. Boimy się wielkiego świata i poza nielicznymi przykładami firm, które osiągnęły globalny sukces, większość polskich przedsiębiorców odnosi sukcesy wyłącznie w kraju. Świadczy o tym również niski udział eksportu w PKB oraz fakt, że na liście 100 globalnych challengerów z krajów rozwijających się, opracowywanej przez Boston Consulting Group, nie ma ani jednej polskiej firmy.

Innowatorów skutecznie eliminuje też polski system edukacji i problemy z finansowaniem badań naukowych. Jak więc widać, przed nami jeszcze dużo pracy, aby zminimalizować słabe strony, a pracować nad mocnymi stronami, które dają nam przewagę nad innymi krajami w budowie innowacyjnej gospodarki.