Cyfrowe systemy łączności radiowej dla sytuacji kryzysowych - niezawodne i zawsze skuteczne

Aby sprawnie udzielić pomocy, służby ratownicze muszą mieć niezawodną łączność. Mogą ją zapewnić tylko profesjonalne, dedykowane rozwiązania radiowe.

Podstawowymi środkami zintegrowanego systemu ratownictwa, wykorzystywanymi do przekazywania informacji, kierowania i alarmowania, a także do dowodzenia służbami ratowniczymi są profesjonalne systemy łączności radiowej (Professional Mobile Radio). Umożliwiają one bezzwłoczną reakcję na zdarzenie, niezawodną wymianę informacji oraz efektywne dysponowanie siłami straży pożarnej, policji i pogotowia ratunkowego. Służby te muszą mieć własne dedykowane systemy łączności, gdyż tylko takie rozwiązania umożliwiają odpowiednie koordynowanie działań podejmowanych w celu usuwania skutków zdarzeń.

Profesjonalne systemy komunikacji głosowej oferują połączenia z użyciem stacji bazowych lub bezpośrednio, przy czym umożliwiają one integrację i współdziałanie służb bezpieczeństwa publicznego. Jednocześnie rozwiązanie takie umożliwia nadanie niektórym połączeniom wysokiego priorytetu, by komunikaty alarmowe były traktowane nadrzędnie - dotyczy to m.in. sytuacji niecierpiących zwłoki, np. zagrożenie zdrowia lub życia.

Wciąż trwa dyskusja poświęcona technologiom łączności radiowej pretendującym do miana Ogólnopolskiego Cyfrowego Systemu Łączności Radiowej dla służb porządkowych i ratownictwa medycznego. Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ETSI) opracował standardy dla cyfrowej łączności radiowej, które uwzględniają potrzeby obszaru przemysłu, biznesu i bezpieczeństwa publicznego. Według ETSI na potrzeby ratownictwa i transportu publicznego najlepsze są TETRA (TErrestrial Trunked RAdio) oraz Project 25 (P25), dla po-trzeb handlu, przemysłu i pozostałej działalności o kluczowym znaczeniu dla biznesu prze-znaczona jest technologia DMR (Digital Mobile Radio). Do grona tego typu systemów można obecnie zaliczyć także: CDMA2000 (jako hybryda 2.5G/3G i odmiana CDMA - Code Division Multiple Access) oraz GSM-R (Global System for Mobile Communications for Railways).

Analizując poszczególne rozwiązania łączności radiowej, można spostrzec, że:

• są to technologie cyfrowe (odstępstwem jest DMR, który w założeniu jest technologią cyfrowo-analogową), a każda z nich jest swojego rodzaju standardem;
• wdrażanie ich wymaga znacznych nakładów finansowych;
• mają jednakowe podstawowe właściwości, takie jak: szyfrowanie komunikacji, pozycjonowanie, transfer danych i przesyłanie wiadomości, realizacja połączeń grupowych i indywidualnych, ratunkowa komunikacja głosowa;
• posiadają szeroki wachlarz usług dyspozytorskich.

Podobieństwa i różnice

Mimo dość zbliżonej funkcjonalności można w nich znaleźć istotne różnice. Przykładowo, system łączności radiowej TETRA jest autonomiczny, konstruowany wyłącznie dla usług trunkingowych, w których operator posiada pełną infrastrukturę telekomunikacyjną, w tym wieże, maszty i stacje bazowe. Jest to złożony system, który dysponuje wysoce nadmiarową konstrukcją, zapewniającą bezprzerwową pracę wszystkich usług. Przykładowo, każda stacja bazowa ma pełny kontroler realizujący autonomicznie wszystkie usługi, co pozwala na świadczenie kompletu usług nawet w przypadku przerwy w transmisji pomiędzy stacją a kontrolerem stacji bazowych. Z drugiej jednak strony powoduje to nadmierne skomplikowanie systemu i w konsekwencji jego bardzo wysoką cenę.

Systemy CDMA2000 działają jako nakładka usługowa na telefonię komórkową, która realizuje usługi trunkingowe. Powoduje to znaczne obniżenie kosztów budowy i utrzymania w stosunku do dedykowanego rozwiązania, jakim jest TETRA. CDMA2000 zakłada kompromis polegający na tym, że gdy stacja bazowa straci kontakt z centrum, realizowane są wyłącznie podstawowe usługi, a te bardziej zaawansowane są zawieszane. Nad wyborem technologii należy się zastanowić, ponieważ tryb autonomiczny pracy stacji bazowej zdarza się niezwykle rzadko.

Stacja bazowa poza zasięgiem

Hybrydowe rozwiązanie dla Ogólnopolskiego Cyfrowego Sys-temu Łączności RadiowejW systemach cyfrowej łączności radiowej komunikacja między terminalami odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem sieci stacji bazowych. Argumentem przemawiającym za technologią TETRA, w stosunku do innych rozwiązań równie skutecznych i niejednokrotnie o wiele tańszych, jest możliwość nawiązania bezpośredniej łączności terminal-terminal (Direct Mode Operation). Taki scenariusz obejmuje komunikację radiotelefonów bezpośrednio ze sobą w sytuacji przebywania poza zasięgiem sieci (tunele, piwnice) lub na jej granicy. Niestety, nie są znane w Polsce analizy pozwalające ocenić, jak często, na jakim obszarze i w jakich przypadkach zagrożeń oraz sytuacji kryzysowych takie połączenia byłyby konieczne. Warto wspomnieć, że tryb bezpośredni w niedługim czasie będzie dostępny również w standardzie CDMA2000.