Potencjał rynku MSP

Fundamentem polskiej gospodarki jest ponad 40 tys. przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób. Ponad 30% z nich nie posiada jeszcze oprogramowania wspierającego zarządzanie firmą.

Fundamentem polskiej gospodarki jest ponad 40 tys. przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób. Ponad 30% z nich nie posiada jeszcze oprogramowania wspierającego zarządzanie firmą.

Od początku transformacji ustrojowej i gospodarczej dostawcami rozwiązań IT dla MSP (sektor małych i średnich przedsiębiorstw) są niemal wyłącznie krajowe firmy informatyczne. Sprzyja temu kilka czynników, m.in. częste zmiany w polskim prawie, za którymi z trudem nadążają zachodni producenci oprogramowania; niskie ceny najprostszych aplikacji, oscylujące wokół kilkuset złotych; zaskakująco mocna pozycja wysłużonego systemu DOS, z którego zachodnie firmy dawno się już wycofały, a który polscy przedsiębiorcy cenią za niewielkie wymagania sprzętowe i łatwość obsługi.

Rynek MSP jest specyficzny - tu nie chwytają nowinki, takie jak ASP czy CRM, na nikim nie robi wrażenia wyrafinowana funkcjonalność wymagająca równie wyrafinowanego sprzętu, tu nadal wiele firm jest na etapie wdrażania podstawowych systemów obsługujących księgowość, sprzedaż, magazyn. Hibernacja polskiej gospodarki w ciągu ostatnich kilku lat nie sprzyjała rozprzestrzenianiu się nowoczesnych technologii. GUS sygnalizuje jednak pojawienie się w drugim kwartale tego roku symptomów ożywienia gospodarczego, które z pewnością obejmie również sektor małych i średnich przedsiębiorstw, budząc nowe nadzieje dostawców rozwiązań informatycznych.

Czym są polskie MSP

W różnych krajach inaczej definiuje się małe i średnie przedsiębiorstwa. W Polsce przyjęło się uważać, że małe przedsiębiorstwa to firmy zatrudniające do 49 osób, średnie - 50-249 pracowników. Jako mikroprzedsiębiorstwa określa się firmy zatrudniające do 9 osób.

Odsetek posiadanych komputerów w zależności od wielkości firmySektor MSP obejmuje przedsiębiorstwa państwowe, zagraniczne, stanowiące własność organizacji społecznych i fundacji, spółdzielnie, spółki, a także zakłady osób fizycznych prowadzące działalność gospodarczą. Nie bierze pod uwagę natomiast przedsiębiorstw działających w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie. MSP wytworzyły w 2001 r. (danych z ubiegłego roku GUS jeszcze nie przedstawił) 48,4% Produktu Krajowego Brutto, z czego małe firmy - 39,4%, a średnie - 9%. Dla porównania, duże przedsiębiorstwa wytworzyły 19,9% pkb.

Wytwórcy oprogramowania dla sektora MSP często przeceniają potencjał tego rynku, powołując się na fakt, że w Polsce jest zarejestrowanych ponad 3 mln przedsiębiorstw. Wrażenie wielkości rynku jest złudne. Na koniec 2001 r. w rejestrze REGON było zarejestrowanych 3,34 mln przedsiębiorstw. W 2001 r. zarejestrowano prawie 360 tys. nowych podmiotów, a całkowita liczba przedsiębiorstw wzrosła w ciągu roku o prawie 6%. Najwięcej nowych podmiotów rejestrowano w połowie lat 90., później tempo wzrostu systematycznie spadało, by nieznacznie zwiększyć się w roku 2001.

Mniej niż połowa zarejestrowanych (1,66 mln) to przedsiębiorstwa aktywnie prowadzące działalność gospodarczą. Liczba ta była pod koniec 2001 r. o ponad 100 tys. niższa niż pod koniec 2000 r. Liczba przedsiębiorstw aktywnych rosła przez cały okres transformacji, aby spaść po raz pierwszy w 2000 r. Spadek pogłębił się w 2001 r., przy czym wówczas po raz pierwszy zmniejszyła się liczba aktywnych przedsiębiorstw średniej wielkości.

Liczba przedsiębiorstw będących własnością osób fizycznych i zatrudniających do 9 osób wynosiła w 2001 r. 1,53 mln, czyli ponad 92% ogólnej liczby przedsiębiorstw aktywnych na koniec roku. Zaledwie ok. 13,5 tys. przedsiębiorstw aktywnych to przedsiębiorstwa średnie. Liczba przedsiębiorstw prowadzących księgi rachunkowe i zatrudniających więcej niż 9 osób wynosiła pod koniec 2001 r. zaledwie 41,3 tys., a ich przychody stanowiły 70% przychodów wszystkich przedsiębiorstw.

Informatyka dla niewielkich

Z badań przeprowadzonych w styczniu 2002 r. przez Ipsos dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości wynika, że 46% mikrofirm (zatrudniających 1-9 pracowników) nie posiadało ani jednego komputera, podobnie jak 7% małych firm, zatrudniających 10-49 pracowników. Im większa firma, tym większe prawdopodobieństwo, że dysponuje sprzętem komputerowym.

Na mikrofirmy zatrudniające 1-9 pracowników przypada średnio 1,8 komputera. Firmy, w których zatrudnienie mieści się w przedziale 10-49, dysponują przeciętnie sześcioma komputerami. Na średniej wielkości firmy, w których pracuje 50-249 osób, przypada ok. 18 komputerów. Te wskaźniki nie odzwierciedlają jednak zróżnicowania, jakie można zaobserwować w każdej grupie przedsiębiorstw.

Są firmy, w których prawie każdy pracownik ma komputer, i takie, w których jest jeden lub są dwa komputery na kilkudziesięcioosobową załogę. Z komputera nie korzysta aż 65% firm jednoosobowych. 65% mikrofirm ma tylko jeden komputer. Prawie połowa firm średnich posiada nie więcej niż 9 komputerów. Jednak nasycenie firm komputerami, mierzone liczbą pracowników przypadających na jeden komputer, jest największe w firmach mikro, a najmniejsze w firmach średniej wielkości (2 pracowników na jeden komputer w firmach mikro, ponad 14 w firmach średnich).