Polska nauka nie otwarta

Subskrybuj RSS A A A
23 czerwca 2009
Dorota Konowrocka

Może i mamy czwartą, największą Wikipedię na świecie, ale polskie środowisko naukowe nie jest w ogóle zainteresowane otwartym udostępnianiem swojego dorobku.

Open Access...
... to wolny i nieograniczony dostęp internetowy do cyfrowych publikacji naukowych - nie tylko recenzowanych artykułów z czasopism naukowych, ale też materiałów pokonferencyjnych, prac dyplomowych i raportów z badań - któremu towarzyszy możliwość swobodnego wykorzystania udostępnionych materiałów do celów niekomercyjnych.
W maju 2008 r. kadra naukowa wydziału prawa Uniwersytetu Harvarda jednogłośnie przegłosowała obowiązek publikacji w repozytorium internetowym wszystkich artykułów napisanych przez pracowników wydziału. Zawartość repozytorium jest dostępna i przeszukiwalna również dla innych tego rodzaju serwisów, takich jak Google Scholar. Autorzy prac mogą ponadto legalnie udostępniać swoje artykuły na własnych stronach internetowych. Harvard Law School to pierwszy wydział prawa w Stanach Zjednoczonych, który zdecydował się na takie posunięcie. Polityka otwartego dostępu została kilka miesięcy wcześniej wprowadzona na wydziale nauk humanistycznych i ścisłych tego samego uniwersytetu. Pod koniec czerwca 2008 r. za przykładem Harvarda poszli pracownicy wydziału pedagogiki Uniwersytetu Stanforda, którzy jednogłośnie przyjęli obowiązek publikowania artykułów w formule open access. Zgodnie z nowymi zasadami pracownicy wydziału udzielają uniwersytetowi niewyłącznej, nieodwołalnej licencji o zasięgu światowym na udostępnianie publikacji na wszystkich nośnikach pod warunkiem zaznaczenia autorstwa i niewykorzystywania publikacji do celów komercyjnych. W marcu 2009 r. politykę otwartego dostępu przyjęła najbardziej znacząca amerykańska politechnika - MIT. Krok ten jest o tyle znaczący, że dotyczy całej uczelni, a nie jej wybranych wydziałów. Na zasadach otwartego dostępu udostępniane będą wszystkie prace napisane przez pracowników naukowych MIT w okresie ich pracy dla uczelni. Internetowe otwarte repozytorium MIT mieści się pod adresem dspace.mit.edu, gromadząc kilkadziesiąt tysięcy preprintów i raportów z badań naukowych oraz ponad 20 tysięcy prac naukowych.

Nie tylko uczelnie wyższe

Howard Hughes Medical Institute i Wellcome Trust - instytucje prowadzące badania medyczne - zobowiązały
Zobacz więcej:

&9679; Liczy się wiedza

&9679; Internetowa bibliografia
swoich naukowców do zamieszczania wyników prac w formule otwartego dostępu w sześć miesięcy po ich opublikowaniu na periodyku naukowym. Coraz więcej instytucji finansujących badania na całym świecie nakłada na naukowców obowiązek publikowania artykułów na zasadach open access. Taką politykę przyjęły m.in. kanadyjskie Institutes of Health Research (CIHR), zbliżone stanowisko mają amerykańskie National Institutes of Health, które w grudniu 2008 roku zostały zobowiązane przez Kongres amerykański do publikowania w modelu otwartym wyników badań finansowanych z ich środków. Komisja Europejska zobowiązała naukowców do publikowania prac będących wynikiem badań finansowanych z funduszy europejskich w formule open access najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od publikacji w czasopiśmie naukowym.

"Tak naprawdę otwarta nauka oznacza powrót do korzeni: do publikowania po to, aby dzielić się wiedzą, a nie jedynie dokumentować uzyskaną przewagę i pokazać, że wyprzedza się całą konkurencję; do dzielenia się wynikami z myślą o ich upowszechnianiu dla wspólnego dobra, może też z myślą o pozyskaniu nieznanych dziś jeszcze partnerów. Ważne jest budowanie otwartości na współpracę, również tą wykraczającą poza ramy formalne" - mówił prof. Marek Niezgódka na konferencji Otwarta Nauka w Polsce.

m.computerworld.pl - sprawdź mobilną wersję serwisu Computerworld
w swoim smartfonie.

Oceń artykuł

średnio: 5 liczba ocen: 1
1  2  dalej »
Podziel się |

Komentarze (3)

+Dodaj komentarz

werner

05-08-2009 21:47
odpowiedz zmoderuj

Mówiąc o prawach autorskich do artykułu należy rozpatrzyć dwie kwestie: prawa autorskie osobiste i prawa autorskie majątkowe. Niezależnie od wszystkich uwarunkowań prawa autorskie osobiste pozostają zawsze przy autorze, oznacza to np. że wydawcy wznawiający utwór muszą umieszczać nazwisko autora, również kwestia cytowań, powoływania się na źródło, powinna uwzgledniać prawa autora. Kwestia praw autorskich majątkowych nie jest już tak jednoznaczna. W tradycyjnym modelu wydawniczym autor przekazuje artukuł i prawa majątkowe wydawcy (często jest to warunek) publikacji np. czasopisma, encyklopedii (tzw. wydawnictwa zbiorowego). Wydawcy publikujący pod szyldem Open Access oczekują najczęściej od autora licencji niewyłącznej, a więc prawa majątkowe mogą pozostać przy autorze, ale spotykałem też odmienne rozwiązania. Sprawa może komplikować się jeszcze bardziej, gdy mówimy o utworach pracowniczych, w takim przypadku właścicielem praw zgodnie z ustawą o prawie autorskim jest pracodawca, chyba że utworem pracowniczym jest artykuł naukowy, a takie są przede wszystkim przedmiotem zainteresowania OA, prawa majątkowe pozostają przy twórcy, a pracodawcy przysługuje pierwszego opublikowania utworu. Tak wygląda to w dużym uogólnieniu, ale nie jestem prawnikiem i pisałem pamięci, więc mogłem użyć nieodpowiedniej terminologii. Po szczegóły odsyłam do podręcznika pp. Barty i Markiewicza i Ustawy (art. 12-14) w ISIP.

arz

23-06-2009 10:03
odpowiedz zmoderuj

co z tego, że polskie jak piszą po angielsku?

~Gość

19-06-2009 22:48
odpowiedz zmoderuj

A co z prawami autorskimi artykulu juz opublikowanego ?

Najpopularniejsze

Najnowsze

Państwo do konsolidacji

Państwo do konsolidacji
Obywatele uważają administrację publiczną za jeden organizm. W rzeczywistości jest to kilka tysięcy oddzielnych struktur, obrosłych biurokratycznymi naroślami. Czy można zracjonalizować działanie państwa? Jak w tym może pomóc informatyka?

Zarządzanie po japońsku

Zarządzanie po japońsku
W praktyce przemysłowej wypracowano szereg skutecznych metod zarządzania. Wiele powstało w Japonii. Dlaczego, mimo ich efektywności, nie zawsze są stosowane w biznesie?

e-Sąd z odsieczą sprawiedliwości

e-Sąd z odsieczą sprawiedliwości
Polski wymiar sprawiedliwości postrzegany jest jako skostniały i opieszały. Tymczasem kolejne e-usługi udostępniane przez Ministerstwo Sprawiedliwości ułatwiają życie przedsiębiorcom i usprawniają pracę sądów.

e-Zdrowie w Polsce i na świecie

e-Zdrowie w Polsce i na świecie
Projekty informatyzacji służby zdrowia realizowane są na świecie z różnym powodzeniem. Skąd Polska mogłaby czerpać wzorce? A może jesteśmy skazani na własne rozwiązania?

Raport Państwo 2.0, czyli nowa wizja informatyzacji państwa

Raport Państwo 2.0, czyli nowa wizja informatyzacji państwa
Michał Boni, minister administracji i cyfryzacji, zaprezentował raport "Polska 2.0. Nowy start dla e-administracji". Przedstawia on informacje na temat stanu realizacji projektów będących w gestii nowo utworzonego ministerstwa oraz prezentuje kierunki dalszych działań związanych z informatyzacją i cyfryzacją administracji publicznej w naszym kraju.

Cyberprzestępcy podążają za użytkownikami

Cyberprzestępcy podążają za użytkownikami
Już dwie na trzy polskie firmy odnotowały ataki lub awarie, które spowodowały spadek produkcji. Co trzecia firma utraciła dane. Liczba takich przypadków będzie rosła, bo hakerzy biorą na cel najbardziej masowe technologie. Szybko reagują też na zmiany w firmowej architekturze.

Jak zaplanować karierę w branży IT

Jak zaplanować karierę w branży IT
Doświadczenia łączone na różnych stanowiskach w firmach o odmiennych profilach są szczególnie cenione przez pracodawców. Dlatego warto głęboko przeanalizować możliwości rozwoju kariery, które obecnie stwarza rynek IT.

Rekomendacje



Serwisy IDG - Warunki obsługi - Kontakt - Redakcja - Regulamin - O nas - Polityka prywatności - Serwis zgodny z ASME
Reklama - Licencjonowanie treści - Prenumerata: Computerworld, Networld, PC World
Computerworld Polska i Computerworld Polska online są znakami towarowymi IDG Poland SA.
 © Copyright 2012 International Data Group Poland S.A. 04-204 Warszawa ul. Jordanowska 12 tel.(+4822)321-78-00 fax(+4822)321-78-88