Prościej i skuteczniej

Zastosowanie w sprawozdawczości finansowej jednolitego formatu obiegu informacji może przynieść wiele korzyści podatnikom i urzędom. Coraz powszechniej stosowanym staje się format XBRL.

Aktualne procesy w zakresie sprawozdawczości charakteryzuje zróżnicowany format obiegu informacji. Mamy do czynienia zarówno z papierem (np. większość deklaracji podatkowych, sprawozdania finansowe przekazywane do Monitora Polskiego B itd.), formatami elektronicznymi typu PDF, MS Word, MS Excel (raporty publikowane przez spółki publiczne), jak i opartymi o XML-owe schemy XSD (na przykład aktualnie opracowywane formaty w ramach projektu ePUAP). Wszystkie elektroniczne formaty nie dostarczają wymaganych mechanizmów zapewniających wysoką jakość przesyłanych informacji (szczególnie informacji o charakterze liczbowym, takich jak sprawozdania finansowe czy deklaracje podatkowe).

Rozwiązanie tego problemu stanowi format XBRL (eXtensible Business Reporting Language). Bazuje on na XML i

opracowany został w celu opisywania szeroko pojętych informacji finansowych (rachunkowych, podatkowych, statystycznych). Pomysł jego stworzenia zrodził się ponad 10 lat temu, w głowie pewnego amerykańskiego księgowego, który dostrzegając możliwości języka XML w zakresie opisu danych rozpoczął wspólnie z amerykańskim instytutem księgowych prace nad opracowaniem dialektu XML dla potrzeb sprawozdawczości finansowej. W efekcie opracowana została Specyfikacja XBRL (wykorzystująca dostępne technologie XML, takie jak XLink, schemat XSD i inne), uwzględniająca specyfikę sprawozdawczości finansowej (tj. m.in. kredytowy lub debetowy charakter informacji, pojęcie "raportowanie określone na dzień" lub "za okres" oraz wiele innych).

W związku z brakiem alternatyw, XBRL szybko rozpowszechnił się w sprawozdawczości gospodarczej. Jego szerokie zastosowanie przez nadzorców rynków kapitałowych oraz sektorów bankowych, a także ministerstwa finansów oraz inne agendy rządowe, wskazuje na spełnienie przez ten format wymogów, jakie stawia elektronizacja sprawozdawczości finansowej.

Od weryfikacji do analizy

Kluczową rolę odgrywa taksonomia XBRL, którą stanowi zestaw pojęć dla określonego rodzaju sprawozdawczości (np. opartego o Ustawę o rachunkowości, deklaracji podatkowych). Pojęcia zdefiniowane są w postaci schematu XSD i uzupełnione o szereg innych informacji w formie tzw. linkbase (warstw powiązań) określających semantykę pojęć zdefiniowanych w schemie XSD. W ramach taksonomii określone zostają, między innymi, zależności nadrzędno-podrzędne w formie drzew prezentacji. XBRL pozwala także na opis i definicję bardziej zaawansowanych zależności między pojęciami, które mogą przyjąć zaawansowane, wielowymiarowe formy (podobne do tych, opisywanych przy pomocy kostek OLAP). Ponadto taksonomia definiuje reguły biznesowe (matematyczne oraz logiczne) zapewniające poprawność przesyłanych danych. Istotne z punktu widzenia osoby sporządzającej raport są "zaszyte" w taksonomii referencje do aktów prawnych oraz innych źródeł informacji określające wymagania względem docelowego raportu.

Nieujednolicony system sprawozdawczości XBRL