Wielki mózg Wielkiego Brata

Skąd się wzięła ludzka inteligencja? To pytanie może nieco zaskakujące, lecz całkowicie stosowne jako wstęp do rozważań na temat globalnego systemu elektronicznego szpiegostwa.

Skąd się wzięła ludzka inteligencja? To pytanie może nieco zaskakujące, lecz całkowicie stosowne jako wstęp do rozważań na temat globalnego systemu elektronicznego szpiegostwa.

Życie praludzi na afrykańskiej sawannie nie było łatwe i obecność w najbliższej okolicy innych osobników bynajmniej życia tego nie ułatwiała. Napotkany praczłowiek mógł być albo ''swój'', i wówczas był traktowany jako członek rodziny, bądź ''obcy'' i wtedy najbezpieczniej było się schować albo go zabić.

Konieczność zbudowania wśród członków plemienia wzajemnego zaufania (bądź, zależnie od przypadku, nieufności) wymagała wielkiego intelektualnego wysiłku i w praktyce ograniczała liczebność grupy. Członkowie plemienia znali się nawzajem "jak łyse konie" a każdy o każdym wszystko wiedział (lub prawie wszystko). Identyfikacja wszystkich "swoich" wymagała więc sporego "banku danych", przechowywanego w mózgu.

Z czasem jednak wynaleziono pismo i wiele danych można było gromadzić "poza głową". Ludzie zaczęli stopniowo żyć w coraz większych grupach, takich jak nowoczesny naród, których wszyscy członkowie już nie mogli znać się osobiście. Sposobność bycia oszukanym (lub oszukiwania innych) wzrosła w tej samej mierze, co liczba ludzi, z którymi wchodzimy na co dzień w transakcje i tworzymy sieci wzajemnych zależności. Wniosek z tego może być taki, że presja zmuszająca nas do rozwoju "machiatt vellicznej inteligencji" także niepomiernie wzrosła w ciągu ostatnich tysięcy lat i nasz mózg powinien się nadal powiększać.

Tym razem może jednak ów "mózg" zacznie się rozwijać poza naszym organizmem, nasze czaszki bowiem już nie urosną. Taki gigantyczny, krzemowy mózg, w którym byłyby zebrane wszystkie istotne informacje o osobnikach, z jakimi na swej życiowej drodze możemy wejść w kontakt, jest marzeniem wszystkich policjantów świata, tym bardziej że szczegółowość informacji byłaby porównywalna z tym, co wiemy o członkach naszej rodziny (czy nawet znacznie więcej). Patrząc obcemu w twarz, moglibyśmy "w czasie rzeczywistym" podejmować uzasadnioną decyzję, czy możemy mu ufać.

Marzenie to, nazwane w Ameryce TIA - czyli według bieżącej oficjalnej wersji Terrorist Information Awareness - znajduje się na najlepszej drodze do realizacji.

Prawo do prywatności

Państwo, które przejęło funkcje policyjne, rzecz jasna, jest zainteresowane naszymi poczynaniami. Choćby w Niemieckiej Republice zwanej Demokratyczną, tajne służby nie uważały żadnych intymnych informacji o życiu swych (a także obcych) obywateli za sprawę leżącą poza ich zainteresowaniami. Wręcz przeciwnie.

W światłych krajach demokratycznych obywatele cieszą się licznymi przywilejami, do których w Stanach Zjednoczonych stosunkowo niedawno został dołączony przywilej "prywatności". Jednym z pierwszych teoretyków prawa, którzy nadali prywatności doniosłą wagę, był sędzia Sądu Najwyższego Louis Brandeis, który wspólnie z Samuelem Warrenem opublikował w 1890 r. artykuł, w którym zdefiniował zwięźle prywatność jako prawo obywatela do tego, by państwo "pozostawiło go w spokoju".