EN FACE: Dr inż. Bożena Skibicka...

... prezes zarządu Stowarzyszenia Praktyków Zarządzania Wiedzą; przewodnicząca rady nadzorczej firmy MIS.

KAPITAŁ INTELEKTUALNY A AKTYWA INTELEKTUALNE

Kapitał intelektualny jest - obok finansowego - czynnikiem zapewniającym rozwój firmy. Ale tak jak kapitał finansowy, zwiększy wartość firmy dopiero, gdy zostanie dobrze zainwestowany, gdy kapitał intelektualny będzie w stanie przekształcić go w innowacyjne, konkurencyjne na rynku produkty i usługi. Wtedy zaczynamy mieć do czynienia z aktywami intelektualnymi przedsiębiorstwa w postaci bazy klientów, relacji z nimi, nowatorskich produktów i usług wysokiej jakości, szybko działających procesów operacyjnych, technik informacyjnych, unikalnych umiejętności pracowników, ich motywacji i zaangażowania. Zdolność przedsiębiorstwa do zbudowania i wykorzystania aktywów intelektualnych staje się dzisiaj znacznie ważniejsza niż inwestycje i zarządzanie aktywami rzeczowymi.

Jeszcze na początku lat 80. wartość księgowa aktywów materialnych stanowiła 62% wartości rynkowej przedsiębiorstw. Już 10 lat później współczynnik ten zmniejszył się do 38%, a badania z początku XXI w. pokazują, że wynosi 10-15% wartości rynkowej firm. Przykładem niech będzie Lotus, który został kupiony w 1995 r. przez IBM za 3 mld USD. Wówczas jej wartość księgowa wynosiła ok. 200 tys. USD. Na 3 mld USD IBM wycenił nowatorski produkt do pracy grupowej Lotus Notes i unikalne kompetencje pracowników firmy. Myślę, że nadchodzące czasy - w których trudniej niż dotychczas będzie o pozyskanie kapitału finansowego na rozwój - mogą być dobrymi na budowanie wartości w oparciu o wiedzę.

O INNOWACYJNOŚCI W PRAKTYCE

Najważniejsza jest świadomość osoby zarządzającej firmą, jak ważna dla osiągnięcia przewagi konkurencyjnej jest innowacyjność zespołu, którym kieruje. Ta innowacyjność, to nie tylko nowe produkty i nowe technologie, to również sposób zarządzania, komunikacji, obsługi klienta - inna organizacja. Ważne jest słuchanie własnych pracowników, stworzenie działającego systemu zgłaszania pomysłów, systematyczne ich ocenianie, podejmowanie decyzji o wdrożeniu. Rozwiązań jest wiele. Warto zapamiętać, że innowacyjność, to również małe rozwiązania, np. w obszarze komunikacji. Podam przykłady z własnego podwórka. Komunikację w mojej firmie poprawiło wprowadzenie kilkuminutowego spotkania "na stojąco", które odbywa się codziennie rano przed rozpoczęciem pracy. Pracownicy zbierają się w jednym z pomieszczeń, a nieobecni w biurze łączą się poprzez firmowy system telekonferencyjny. W telegraficznym skrócie przekazywane są najbardziej istotne informacje, celebrowane sukcesy, ale też pracownicy mogą zgłaszać potrzebę pomocy, jeśli jej potrzebują. Wdrożenie firmowego komunikatora było kolejnym czynnikiem usprawniającym działanie firmy. Wszyscy pracownicy widzą, kto jest dostępny; wystarczy często kilka sekund, aby otrzymać potrzebne informacje. Zazwyczaj wdrożenie takiego nowego rozwiązania niewiele kosztuje, a wiele zmienia.

O NOWYCH MODELACH BIZNESOWYCH

Wierzę, że właściwie zaimplementowane technologie IT są niezbędnym elementem funkcjonowania nowoczesnej firmy. I nieważne jak ta technologia się nazywa, ważne by była sprawdzona i właściwie wdrożona. Dzisiaj nowoczesne rozwiązania informatyczne stają się istotnym czynnikiem budowania przewagi konkurencyjnej. Polskie przedsiębiorstwa, szczególnie te z sektora MSP, mają jeszcze wiele do zrobienia w tym obszarze. Na świecie - szczególnie w Stanach Zjednoczonych, ale również w krajach Europy Zachodniej - coraz bardziej popularny jest bezinwestycyjny, usługowy model dostarczania funkcjonalności oprogramowania. Klient nie musi kupować ani serwera, ani oprogramowania, płaci tylko miesięczny abonament za korzystanie. Jestem pewna, że wkrótce model SaaS będzie popularny również w Polsce, tym bardziej że oprócz funkcjonalności oprogramowania klient może otrzymywać wiedzę o optymalnym funkcjonowaniu procesów biznesowych.