W sieci z rodzicami

Z Michałem Parzuchowskim, psychologiem specjalizującym sie w zachowaniach użytkowników Internetu, rozmawia Andrzej Gontarz.

Z Michałem Parzuchowskim, psychologiem specjalizującym sie w zachowaniach użytkowników Internetu, rozmawia Andrzej Gontarz.

Czy korzystanie z Internetu przez dzieci wpływa na relacje zachodzące pomiędzy nimi a rodzicami czy nauczycielami? Mówiąc wprost - czy Internet przyczynia się do osłabienia kontroli rodzicielskiej i nauczycielskiej nad dziećmi?

Michał ParzuchowskiNawet regularne korzystanie z Internetu nie powinno osłabiać siły rodzicielskiego lub nauczycielskiego autorytetu, bowiem Internet nie ma jednoznacznie pozytywnego lub negatywnego wpływu na stan psychiczny człowieka. To motywy przyświecające korzystaniu z Internetu determinują konsekwencje psychologiczne.

Najważniejszą rolę spełniają uwarunkowania sytuacyjne, chociażby rodzaj używanych aplikacji do komunikowania się z innymi, oraz względy osobowościowe, np. neurotyczność lub ekstrawersja. To od nich zależy, w jaki sposób korzystanie z sieci wpływa na psychikę i zachowania człowieka. Badania dowodzą, że ludzie łączą się z siecią z tak ogromnej liczby powodów, że nie sposób przewidzieć, jak Internet będzie oddziaływał na poszczególne osoby.

Na jakie niepożądane czy niebezpieczne oddziaływania mogą być narażone dzieci korzystające z Internetu?

To sieciowa pornografia i nawiązywanie relacji o charakterze seksualnym z osobami dorosłymi. W większości przypadków pornografia kojarzy osiąganie satysfakcji seksualnej z przemocą. Uprzedmiotowienie kobiet jako środka do osiągania satysfakcji seksualnej wyjaławia pokazywany w ten sposób seks z wszelkich właściwych ludziom uczuć i emocji - namiętności, miłości, zaangażowania czy intymności. I to właśnie modelowanie uprzedmiotowienia kobiet tak silnie oddziałuje na młodych ludzi, nie zaś fakt oglądania nagiego ciała czy stosunku seksualnego.

Ludzie uczą się poprzez powtarzanie czynności, które obserwują. Według części badaczy związek między oglądaniem obrazów przemocy seksualnej i występowaniem agresji wobec kobiet statystycznie jest silniejszy, niż między paleniem a zachorowalnością na raka.

W Internecie jesteśmy narażeni na mimowolny kontakt z niepożądanymi treściami. Zadaniem rodziców jest więc ograniczenie dostępu do niebezpiecznych stron - np. poprzez stosowanie filtrów, kształtowanie umiejętności efektywnego poszukiwania informacji w Internecie i omijania podejrzanych witryn.

Jakimi metodami posługują się osoby dążące do nawiązania kontaktu z nieletnimi w celach seksualnych, w jaki sposób próbują ich wciągać w swoje "sieci"?

Starają się wykorzystać mechanizm identyfikacji, utożsamienia z problemami, które ma młody człowiek. Przeważnie ich ofiarami stają się osoby poszukujące wzorców zachowań czy idoli. Dziecko z problemami to najłatwiejszy "cel" dla pedofila. Przyjmuje on niejednokrotnie rolę dobrego wujka, który rozumie, co dziecku przeszkadza w życiu. Stara się zgromadzić jak największą wiedzę o młodym człowieku i pozyskać jego sympatię.

W jaki sposób rodzice i nauczyciele mogą przeciwdziałać tym zagrożeniom? Co powinni wiedzieć i robić, by ustrzec je przed tego typu niebezpieczeństwami?

Rolą rodzica jest nawiązanie trwałych relacji z dzieckiem i wykazywanie zainteresowania wszystkimi formami jego aktywności, również tymi wirtualnymi. Ponieważ komunikacja interpersonalna to jeden z głównych powodów, dla którego ludzie łączą się z Internetem, rodzice powinni od czasu do czasu zapytać swoje pociechy: kogo dziś poznałeś "na sieci"? Szczere zainteresowanie oraz wpojenie właściwych reguł porozumiewania się i poszukiwania informacji powinno naszym dzieciom zapewnić bezpieczeństwo.

Szczególnie warte podkreślenia wydają się zasady poznawania nowych ludzi. Ważne, aby dziecko nigdy samo nie organizowało spotkania z osobą poznaną przez Internet, jak również by nie zdradzało szczegółów na swój temat, zanim nie posiądzie informacji o intencjach rozmówcy. Spotykanie nieznajomych to tylko część wirtualnej codzienności, ale reguły tej zabawy powinny być dziecku jasno objaśnione i kategorycznie przestrzegane.