O maszynach racjonalnie

Zarządzanie środkami trwałymi, w tym wspierające je systemy zarządzania gospodarką remontową stały się istotnymi czynnikami obniżania kosztów i wzrostu zysków.

Zarządzanie środkami trwałymi, w tym wspierające je systemy zarządzania gospodarką remontową stały się istotnymi czynnikami obniżania kosztów i wzrostu zysków.

W wielu dziedzinach przemysłu, w których występuje ciągły przepływ materiałów, jak w przypadku produkcji procesowej, niesprawność techniczna urządzeń prowadzi często do utraty możliwości handlowych, sprzedaży oraz utraty klientów. Ponadto automatyzacja procesów produkcyjnych powoduje wzrost wzajemnej zależności pomiędzy stanem technicznym urządzeń i zapotrzebowaniem na pracę kwalifikowanego personelu technicznego. Zarządzanie środkami trwałymi, w tym wspierające je systemy zarządzania gospodarką remontową stały się istotnymi czynnikami obniżania kosztów i wzrostu zysków.

Cykle dostaw dla klientów muszą być możliwie krótkie, a terminów dostaw należy dotrzymywać. Narzuca to wymagania na utrzymywanie środków technicznych w ruchu i minimalizację przerw w ich pracy. Obsługujące gospodarkę remontową systemy informatyczne CMMS (Computerized Maintenance Systems) pozwalają w znacznym stopniu na osiąganie celów przedsiębiorstwa.

Dzieje się tak głównie dzięki przewidywaniu dostępności zdolności produkcyjnych, utrzymywaniu odpowiedniego poziomu jakości produkcji oraz poziomu obsługi klienta. Wszystko to można osiągnąć przez lepszą i przewidywalną dostępność dla produkcji majątku trwałego przedsiębiorstwa.

Stan obecny w większości przedsiębiorstw można scharakteryzować następująco:

• Ciągle dominuje podejście typu "naprawa po awarii".
  
• W większości przedsiębiorstw obsługa techniczna urządzeń jest wciąż uważana za koszt, a nie za inwestycję. Korzyści ze sprawnej obsługi technicznej często nie docierają do zarządu.
  
• Pomimo oficjalnego uznania, że obsługa zapobiegawcza wnosi wartość dodaną, tylko niewielka część przedsiębiorstw przeznacza na nią istotne środki.
  
• W większości przedsiębiorstw obsługa modułów planowania i obsługa techniczna nie są ze sobą zintegrowane, co nie pozwala na uzyskanie efektu synergii.
  
• Znaczna liczba przedsiębiorstw dysponuje obecnie systemami EAM lub CMMS i stwierdzono, że są one przydatne.

Spokojnie, to tylko awaria

Oprogramowanie CMMS najlepiej sprawdza się, gdy jest ściśle powiązane z innymi systemami działającymi w przedsiębiorstwieMaszyny i urządzenia mają to do siebie, że ulegają zużyciu i psują się. Naprawa pociąga stratę czasu: na zaraportowanie uszkodzenia, lokalizację uszkodzenia, uzyskanie fizycznego dostępu do urządzenia, lekturę dokumentacji eksploatacyjnej, która czasem nie jest bezpośrednio dostępna, dostęp do części zamiennych, uzyskanie niezbędnego oprzyrządowania. Podstawowe działanie, czyli realizacja niezbędnych czynności naprawczych często zajmuje nie więcej niż połowę czasu wyłączenia urządzeń z eksploatacji. Awarie powodują opóźnienie realizacji lub anulowanie części zleceń produkcyjnych.

Taka strategia obsługi technicznej urządzenia, tj. praca aż do wystąpienia sytuacji nadzwyczajnej - awarii lub złego funkcjonowania może być kosztowna, ponieważ trzeba się liczyć z kosztami utraconej produkcji, obniżonej jakości, utraconej sprzedaży, możliwością narażenia na szwank warunków bezpieczeństwa pracy, opóźnień dostaw, wzrostu poziomu prac w toku oraz czasem znacznego skrócenia żywotności urządzenia.

Niespodziewana awaria lub niewłaściwe funkcjonowanie urządzenia pociąga zwykle wykonanie wcześniej nieplanowanych czynności, z których najbardziej typowe to:

• Pilna naprawa urządzenia po awarii, aby odbudować jego zdolność produkcyjną niezbędną do realizacji zadań.
  
• Regulacja urządzenia, często okresowa w taki sposób, aby odzyskało wymagane parametry techniczne.
  
• Uruchomienie lub regulacja urządzenia bądź ustawień procesu produkcyjnego, aby uzyskać wymagane parametry po usunięciu awarii lub niewłaściwym działaniu.

Zadanie dla systemu

Wymienione przyczyny spowodowały rozpowszechnienie różnych typów planowania remontów oraz wykonywania remontów wtedy, gdy są niezbędne. Powyższe strategie wspierane są przez specjalizowane systemy informatyczne sterowania gospodarką remontową. Przy takim podejściu planowany jest czas wyłączenia urządzenia z eksploatacji, co pozwala na usprawnienie planowania produkcji i minimalizację strat.

Systemy informatyczne klasy CMMS oparte są na założeniu wykonywania remontów zapobiegawczych obejmujących regulacje, wymiany elementów oraz zabiegów konserwacyjnych, dzięki którym zapobiega się awariom. Maszyna odpowiednio traktowana będzie pracować dłużej, dając produkty odpowiedniej jakości i pozwalając na realizację założonych planów.

Zasadą jest, że remonty zapobiegawcze i inne zabiegi obsługowe są realizowane w regularnych interwałach czasowych lub po wykonaniu określonej produkcji, np. co miesiąc lub po wytłoczeniu na prasie 2 mln sztuk półfabrykatu.

Oprogramowanie CMMS zwykle podaje także, jakie prace i zabiegi powinny być wykonane zgodnie ze specyfikacją producenta, często zależnie od intensywności wykorzystywania urządzenia.

Realizacja remontów i przeglądów zapobiegawczych pozwala znacząco zmniejszyć liczbę niespodziewanych awarii.

Stosując zasady szczupłego zarządzania produkcją (lean manufacturing), każdą czynność wykonywaną przedwcześnie lub zbędną uważa się za rozrzutność, która powinna być usunięta lub minimalizowana. Generalnie można stwierdzić, że system remontów zapobiegawczych jest konserwatywny oraz że większość procedur i zabiegów zapobiegawczych jest realizowana zbyt wcześnie, ponieważ moment uruchamiania procedur prac zapobiegawczych jest określany na podstawie danych statystycznych i w taki sposób przez producenta, aby minimalizować awarie kosztem większych nakładów na konserwację urządzeń. To podejście zdaje egzamin w lotnictwie, gdzie każda awaria może zakończyć się katastrofą, a elementy i całe zespoły wymienia się po wyczerpaniu tzw. resursów, tj. po przepracowaniu określonej liczby godzin niezależnie od ich stanu technicznego.