Bez bumagi ani rusz

W wielu branżach - nie tylko w informatyce - istnieją oprócz dyplomów uczelni rozmaite formy certyfikatów, potwierdzających określone zawodowe umiejętności.

QAI Certified Quality Analyst oraz Certified Software Test Engineer

QAI (Quality Assurance Institute) rozpoczął działalność w roku 1980, zrzeszając osoby zajmujące się zapewnieniem jakości w branży informatycznej. Prace nad wprowadzeniem certyfikatów rozpoczęto w roku 1985, a pierwsze egzaminy odbyły się w 1990 r. Dziś na świecie funkcjonuje ok. 10 000 osób mających jeden z trzech certyfikatów QAI w krajach głównie pozaeuropejskich (Australii, Belgii, Brazylii, Kanadzie, Indiach, Izraelu, Korei, Meksyku, Nowej Zelandii, Arabii Saudyjskiej, Singapurze, RPA, Wlk. Brytanii i USA).

Certified Quality Analyst

Wymogi certyfikacyjne: minimum licencjat i dwa lata doświadczenia w branży informatycznej (lub - jeśli ktoś nie ma licencjatu - minimum sześć lat doświadczenia zawodowego), referencja - rekomendacja od innej osoby z branży oraz zobowiązanie do przestrzegania kodu etyki zawodowej. Ponadto trzeba oczywiście zdać egzamin z zakresu Body of Knowledge (podstawy jakości, procesy wytwarzania, zakupu i użytkowania oprogramowania, modele jakości, ocena jakości, zarządzanie jakością, zapewnienie jakości, monitorowanie jakości, metody definiowania, konstruowania, wdrażania i usprawniania procesów, metody ilościowe).

Certified Software Test Engineer

Wymogi pozamerytoryczne takie same jak dla CQA (z tym że wymagane doświadczenie musi dotyczyć branży testowej).

Body of Knowledge: podstawowe zasady i pojęcia testowe, rola testerów w wytwarzaniu i zakupie oprogramowania, zarządzanie testami, konstrukcja środowiska testowego, analiza ryzyka, planowanie testów, projektowanie testów, wykonywanie testów, śledzenie i naprawianie błędów, testy akceptacyjne, śledzenie statusu testów, raportowanie testów.

BCS/ISEB: SW Testing Foundation Certificate, SW Testing Practitioner Certificate

BCS (British Computer Society) jest brytyjską organizacją o profilu podobnym do PTI (Polskiego Towarzystwa Informatycznego). BCS składa się z wielu grup zainteresowań (Interest Groups). Osoby zajmujące się testowaniem oprogramowania i systemów informatycznych zrzeszone są w prężnie działającej grupie testerów (Special Interest Group In SW Testin - SIGIST).

BCS jest merytorycznie odpowiedzialne za wiele certyfikatów z różnych dziedzin branż: elektronicznej, komputerowej i informatycznej. Praktyczną realizacją tych certyfikatów (administracja, publikowanie i archiwizacja materiałów merytorycznych, akredytacja dostawców szkoleń, przygotowanie materiałów egzaminacyjnych, przeprowadzanie i sprawdzanie egzaminów, dystrybucja certyfikatów) zajmuje się firma ISEB (Information Systems Examination Board), w której radzie nadzorczej zasiada przedstawiciel ISEB.

Najnowszym produktem BCS/ISEB jest seria trzech certyfikatów w dziedzinie testowania oprogramowania:

• SW Testing Foundation Certificate (dostępny od 1998 r., egzamin poprzedzony 3-dniowym - nieobowiązkowym - szkoleniem, ponad 18 000 certyfikowanych testerów w całej Europie oraz Australii, Izraelu i Meksyku).


• SW Testing Professional Certificate (dostępny od 2002 r., poprzedzony minimum 8-dniowym - nieobowiązkowym - szkoleniem, dotąd uzyskało go kilkaset osób, głównie w Wlk. Brytanii oraz Irlandii).


• SW Testing Professional Diploma (trwają prace nad jego przygotowaniem).

Certyfikat podstawowy ISEB (SW Testing Foundation Certificate) "wstrzelił" się w istniejące zapotrzebowanie idealnie - tym należy tłumaczyć jego ogromną popularność, także poza Wlk. Brytanią i Irlandią. Jednocześnie ta popularność spowodowała rozpoczęcie prac nad międzynarodową wersją certyfikatu.

Tematyka certyfikatu podstawowego: wprowadzenie, podstawowe zasady testowania, testowanie w różnych fazach cyklu wytwarzania oprogramowania, dynamiczne techniki testowania, testowanie statyczne, podstawy zarządzania testowaniem, narzędzia stosowane do testowania oprogramowania.

Egzamin trwa godzinę i składa się z 40. pytań testowych.

ISTQB: certyfikaty międzynarodowe

Popularność certyfikatu ISEB w wielu krajach spowodowała działania mające na celu przekształcenie go w certyfikat międzynarodowy. Jesienią 2001 r. podczas konferencji "EuroSTAR 2001", odbywającej się wówczas w Sztokholmie, zebrała się grupa przedstawicieli z 9 europejskich krajów i w ciągu kilku godzin wypracowano podstawy działania ISTQB (International SW Testing Qualifications Board).

W ramach ISTQB współpracują organizacje z USA, Austrii, Danii, Holandii, Finlandii, Niemiec, Indii, Izraela, Norwegii, Polski, Portugalii, Szwecji, Szwajcarii i Wlk. Brytanii.

ISTQB stawia sobie za cel udoskonalenie treści dotychczasowego certyfikatu ISEB.

W przyszłości powstanie jeden, wspólny międzynarodowy certyfikat ISTQB. Jego wersja podstawowa będzie w języku angielskim, zaś organizacje wszystkich krajów, które sobie tego życzą, będą mogły przetłumaczyć materiały i pytania na język krajowy. W ten sposób certyfikat ISTQB będzie pierwszym międzynarodowym certyfikatem w tej branży, mającym wiele - merytorycznie w 100% równoważnych - wersji językowych.

Organizacje krajowe wezmą na siebie akredytację kandydatów na dostawców szkoleń w swoich językach.

PSTB (Polish SW Testing Board) i jego rola w ISTQB

Latem 2003 r. zarejestrowano pierwsze w Polsce zrzeszenie osób zajmujących się zapewnianiem jakości oraz testowaniem: Stowarzyszenie Jakości Systemów Informatycznych (SJSI). W jego ramach działa Polish SW Testing Board (PSTB), które reprezentuje Polskę w ISTQB, a w przyszłości przekształci się w organizację odpowiedzialną za akredytację podmiotów, które będą chciały prowadzić szkolenia zakończone egzaminem ISTQB w języku polskim.

Dobiegły końca prace nad tłumaczeniem wspólnego słownika terminologii z dziedziny testowania oprogramowania na język polski. Ten słownik będzie stanowił podstawę zarówno do tłumaczenia na język polski pytań egzaminacyjnych, jak i do produkcji materiałów szkoleniowych.

Dostępność certyfikatów w Polsce

W Polsce certyfikat SW Testing Foundation Certificate jest dostępny od lipca 2002 r. Dotychczas w szkoleniach wzięło udział ok. 250 osób, z czego 180 przystąpiło do egzaminu na certyfikat, a ok. 75% zdało egzamin i uzyskało certyfikat. Szkolenia otwarte prowadzone są regularnie co dwa miesiące w Warszawie przez współpracujące firmy bbjTest i Software Konferencje.

Certyfikat SW Testing Professional Certificate na razie nie jest w Polsce dostępny. Możliwe jest zorganizowanie egzaminu eksternistycznego, jeśli znajdzie się co najmniej kilka osób zainteresowanych.

Szkolenia na IEEE Certified Software Development Professional organizowane są również przez Software Konferencje.


Bogdan Bereza-Jarociński jest niezależnym konsultantem ( http://www.bbj.com.pl ).