Jak to robią w Ameryce

Istota informatyzacji amerykańskiej administracji leży w jej konstrukcji. Podczas gdy europejska administracja ma charakter hierarchiczny, w USA szczeble federalny, stanowy i lokalny realizują różne funkcje całkowicie niezależnie. Zatem przepływy informacyjne pomiędzy tymi szczeblami są ściśle określone i ograniczone.

Co z tego wynika

Jak widać skuteczne implementacje systemów administracji różnych szczebli wychodzą nie od strony front-office (czyli integracji interfejsu z użytkownikiem), ale od back-office (czyli wspólnej infrastruktury).

Składa się na to wiele czynników.

Po pierwsze, fundamentalny wpływ ma kulturowo uwarunkowana niezależność instytucji (czy wręcz rozłączność w przypadku różnych szczebli) i bardzo różna kultura współpracy z obywatelem. Ich autonomia jest traktowana jako wartość sama w sobie. Stąd się biorą trudności zbudowania jednolitego interfejsu dla wszystkich instytucji.

Skoro administracja wykorzystuje wiele niezależnych systemów i nierzadko zachodzących na siebie czy wręcz redundantnych, to dogadywanie się instytucji "na zapleczu" jest w ich interesie. Również trudności budżetowe zmuszają rządy lokalne i stanowe do radykalnego ograniczenia kosztów funkcjonowania. Wspólny portal nie obniży znacząco kosztów funkcjonowania instytucji, ale już wspólna infrastruktura sieciowa czy obliczeniowa tak.

Ważne jest też to, że odbywa się to na zasadzie dobrowolności i wzajemnego poszanowania niezależności partnerów biorących udział w przedsięwzięciu. Wydaje się jednak, że w owej dobrowolności tkwi przyczyna słabości. Porozumienia nie są - niejako z założenia - "zbyt trwałe".

Wypracowanie wspólnych zasad interoperacyjności dla niezależnych systemów z takim bagażem czasu i doświadczeń, jak w USA jest bardzo trudne.

Dariusz Bogucki jest Krajowym Koordynatorem Programu IDA, p.o. dyrektora Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego w Ministerstwie Nauki i Informatyzacji, do niedawna zaś był głównym specjalistą w Departamencie Rejestrów Państwowych MSWiA. Artykuł jest efektem wizyty studialnej w USA w ramach programu Departamentu Stanu "International Visitor". Celem wizyty było zapoznanie się z implementacją technologii informacyjnej przez administrację USA różnych szczebli - federalną, stanową i lokalną - ze szczególnym podkreśleniem sfery związanej ze sprawami wewnętrznymi i bezpieczeństwem obywateli.