Projekty dla bogatych

Musimy się rozwijać

Duża skala projektów zintegrowanych, preferowanych w 6. Programie Ramowym, sama w sobie nie powinna stanowić poważnego utrudnienia dla udziału polskich podmiotów. Polskie firmy mogą tak samo uczestniczyć zarówno w dużych, jak i małych konsorcjach. Chociaż trzeba pamiętać o tym, że jest bardzo duża, coraz większa konkurencja. Może większym problemem jest to, że są to projekty coraz bardziej interdyscyplinarne, wymagające umiejętności łączenia dorobku i osiągnięć z wielu bardzo różnych dziedzin nauki i techniki. Przy czym to połączenie musi dawać w efekcie zupełnie nową jakość.

Sądzę, że zgłoszone przez nas propozycje nie uzyskały w pierwszym konkursie IST pozytywnej opinii właśnie ze względu na brak nowej wartości dodanej. Skupiliśmy się na posiadanych rozwiązaniach technologicznych, a Komisja oczekiwała, że pokażemy nowe, idące krok do przodu możliwości rozwoju i wykorzystania naszych narzędzi informatycznych. Mamy jednak jeszcze kilka innych projektów i będziemy starali się wejść z nimi do 6. Programu, chociaż w tej chwili skupiamy się bardziej na komercjalizacji efektów naszego udziału w poprzednim programie.

Zmieniły się chyba też priorytety Unii Europejskiej. Nasz projekt dotyczył elektronicznej demokracji, a tematyka ta przestała być zaliczana, jak sądzę, do czołówki najważniejszych celów programów europejskich. Być może słusznie. E-government został już wyeksploatowany pod względem ideowym i teoretycznym. Tu już nie ma co badać, trzeba to po prostu zrobić. Teraz przyszła kolej na konkretne działania, na realizację konkretnych wdrożeń i rozwiązań, takich jak chociażby systemy wspomagające funkcjonowanie urzędów państwowych i samorządowych oraz podnoszące jakościowo poziom podejmowanych decyzji.

Myślenie o sukcesach polskich firm w programach europejskich wymaga wielu rozwiązań systemowych. Jako pierwsze reformy wymagają mechanizmy funkcjonowania środowisk akademickich. Firmy muszą mieć poważne zaplecze badawczo-naukowe. Na polskich uczelniach nie ma młodej, tryskającej pomysłami kadry, a zdolni ludzie wyjeżdżają po zrobieniu doktoratów za granicę, profesorowie wykonują wiele dodatkowych prac nie związanych bezpośrednio z działalnością naukową. Potrzebne są tutaj przejrzyste reguły i sprawne mechanizmy transferu wiedzy.

Osobny problem to ujawniająca się w środowisku informatycznym swoista kultura niechęci do polskich rozwiązań i osiągnięć. Niektórzy podważają sens rozwoju rodzimego oprogramowania. Twierdzą, że należy zredukować polski rynek oprogramowania na rzecz importu obcych, gotowych rozwiązań i produktów. W rezultacie takiego nastawienia sami sobie niszczymy postawy proinnowacyjne, zabijamy aktywność polskiego biznesu.

Firma musi mieć powody, żeby uczestniczyć w programach europejskich. Powinna widzieć perspektywy rozwoju, możliwości spożytkowania na rynku efektów projektów, w których bierze udział. Nie należy zapominać, że udział w programie to inwestycja, i to perspektywiczna. Należy zaangażować własne środki, najzdolniejszych ludzi. Trzeba wiedzieć, po co się to robi, trzeba mieć pewność, że uzyskane wyniki dadzą się potem zdyskontować w walce z konkurencją.

Wiele do życzenia pozostawia, niestety, działalność naszego Krajowego Punktu Kontaktowego. Mieliśmy poważne trudności nawet z uzyskaniem podstawowych informacji na temat losów naszego wniosku w pierwszym konkursie 6. Programu. Wszyscy nasi partnerzy z innych krajów byli informowani na bieżąco przez przedstawicieli swoich punktów kontaktowych, a my musieliśmy zdobywać informacje we własnym zakresie. To jest skandal. Jeżeli działalność naszego Krajowego Punktu Kontaktowego nie zmieni się radykalnie, to polskie podmioty mogą mieć z uczestnictwem w 6. Programie wiele niepotrzebnych problemów.