Nowa generacja narzędzi do tworzenia aplikacji

Podczas konferencji International Oracle Users Week (IOUW) 1994, która odbyła się we wrześniu ubiegłego roku Oracle po raz pierwszy ogłosił publicznie, iż planuje wprowadzenie na rynek nowego zestawu narzędzi do tworzenia aplikacji - CDE2 (Cooperative Development Environment 2). Obecnie zestaw ten jest już w fazie testów Beta (dostępny dla niektórych partnerów Oracle w USA jako wersja produkcyjna) i pojawi się także na naszym rynku w ciągu najbliższych kilku miesięcy.

Podczas konferencji International Oracle Users Week (IOUW) 1994, która odbyła się we wrześniu ubiegłego roku Oracle po raz pierwszy ogłosił publicznie, iż planuje wprowadzenie na rynek nowego zestawu narzędzi do tworzenia aplikacji - CDE2 (Cooperative Development Environment 2). Obecnie zestaw ten jest już w fazie testów Beta (dostępny dla niektórych partnerów Oracle w USA jako wersja produkcyjna) i pojawi się także na naszym rynku w ciągu najbliższych kilku miesięcy.

Osoby mające styczność z narzędziami Oracle wiedzą, jak wielkim krokiem technologicznym był zestaw CDE, który pojawił się na rynku niewiele ponad dwa lata temu. W przeciwieństwie do poprzednich generacji wspomagających SZBD Oracle V6 (SQL*Forms 3.0, SQL*ReportWriter, itp.) po raz pierwszy zaoferowano użytkownikom interfejs GUI na kilku platformach (Windows, Macintosh, OSF Motif), z jednoczesnym zachowaniem możliwości korzystania z formy tekstowej. Mimo bardzo szerokich możliwości, zestaw nie był pozbawiony wad; tak więc np. pierwszą wersję CDE uzupełniono starszą generacją narzędzi CASE, co producent szybko naprawił oferując CASE 5.1 korzystające podobnie jak pozostałe narzędzia z interfejsu GUI.

CDE jak dotąd nie wykorzystywało w pełni możliwości oferowanych przez SZBD Oracle7, do współpracy z którym miało być stosowane. Te cechy ma dopiero CDE2, które jest równie wielkim przełomem technologicznym, jak CDE w stosunku do starszych generacji aplikacji Oracle; tym razem największe postępy poczyniono w zakresie funkcjonalności i architektury. CDE2 ma wszystkie opcje, jakich brak można było zarzucić starszej wersji tego zestawu, a jakie często były dostępne w produktach konkurencji.

Zestaw CDE2 stanowi element najnowszej strategii Oracle, zorientowanej na narzędzia do pracy zespołowej na systemach klasy desktop i w niewielkich sieciach lokalnych (OracleWare, WorkGroup Server, Personal Oracle), przy czym zwrócono szczególną uwagę na platformę Microsoft Windows. Dlatego też w CDE2 wykorzystano wszystkie unikalne elementy systemu Windows i aplikacji wspomagających - m.in. DLL, OLE czy VBX (interfejs Visual Basica).

Narzędzia CDE2

Narzędzia CDE2: Oracle Forms 4.5, Oracle Reports 2.5 i Oracle Graphics 2.5 oparto na całkiem nowej architekturze. Ich interfejs z użytkownikiem to przede wszystkim cztery elementy wspomagających projektowanie, które nie tylko znacznie ułatwiają tworzenie aplikacji, ale i skracają czas potrzebny na opanowanie poszczególnych narzędzi, oferując wspólne dla całego systemu metody pracy:

Object Navigator

Narzędzie to prezentuje użytkownikowi pełną strukturę obiektów danej aplikacji w postaci drzewa uzupełnionego charakterystycznymi dla danej klasy ikonami. Użytkownik widzi i może przemieszczać za pomocą myszki obiekty, takie jak procedury i funkcje, wyzwalacze (trygery) itp. Oprócz tego możliwe jest równie łatwe przenoszenie części aplikacji z maszyny klienckiej do serwera bazy danych i z powrotem, co umożliwia wszystkim aplikacjom korzystanie ze wspólnych elementów; dzięki temu nie tylko skraca się kod aplikacji, ale i zmniejsza liczbę błędów oraz czas wprowadzania zmian do projektu.

Property Palette

Za pomocą tego niewielkiego narzędzia użytkownik w prosty sposób może analizować oraz zmieniać cechy poszczególnych obiektów. Jest ono szczególnie użyteczne w połączeniu z Object Navigatorem.

Procedure Builder

Jest to bardzo silne otoczenie programistyczne oparte na SQL i PL/SQL (rozszerzeniu proceduralnym SQL oferowanym przez Oracle od werjsi 7 SZRBD), ułatwiające tworzenie procedur, funkcji i wyzwalaczy. Narzędzie wyposażono w możliwość kompilacji inkrementalnej (mniejsze fragmenty kodu po przetestowaniu mogą być kompilowane i wykorzystywane w tej formie przez elementy nadrzędne - skraca to czas kompilacji i usprawnia proces projektowania), debugger z punktami kontrolnymi i możliwością śledzenia wykonania kodu oraz prosty w obsłudze edytor.

Layout Editor

Jest to podstawowa część wszystkich narzędzi Oracle służących do projektowania interfejsu użytkownika. Za pomocą Layout Editora można nie tylko zaprojektować wygląd ekranu (metodami zbliżonymi do prostych programów graficznych), ale połączyć też poszczególne elementy z, przygotowanym za pomocą pozostałych narzędzi, kodem.

Sposób obsługi Oracle Forms 4.5 niewiele różni się od Forms 4.0. Oferowane tu możliwości obiektowe (m.in. metody, dziedziczenie) oraz wymienione powyżej narzędzia wspomagające tworzą jednak system znacznie silniejszy od starszej wersji programu. W Oracle Graphics 2.5 pojawiły się za to tzw. SmartCharts, czyli wykresy interakcyjne. Korzystając z tej nowej funkcji możemy np. przygotować aplikację, tak aby po kliknięciu na fragmencie wykresu kołowego ukazywał się inny wykres przedstawiający szczegółowe dane dotyczące elementu określanego przez wskazaną część wykresu macierzystego.

CDE2 zawiera nowe wersje wszystkich dotychczasowych narzędzi klasy Pro*, czyli prekompilatorów języków 3GL. W nich także poczyniono zmiany usprawniające działanie oraz poszerzające możliwości (np. Pro*C został rozszerzony o możliwości korzystania z C++).

Nowym bardzo interesującym (z punktu widzenia użytkowników w naszym kraju) elementem Oracle Tools jest Translation Manager 2.0; podobny produkt pojawił się już m.in. w narzędziach firmy Progress. Dzięki niemu możliwe jest szybkie budowanie aplikacji wielojęzycznych, czyli dostępnych w wielu wersjach narodowych. Samo narzędzie napisano w Oralce Forms (dzięki czemu interfejs jest w pełni zgodny z resztą produktów Oracle), zaś oferuje ono zaawansowane możliwości korzystania z repozytorium (słownika danych aplikacji), przechowywanych fragmentów kodu oraz konstrukcji kontekstowych itp. Słowem, jest to wielkie ułatwienie dla tłumaczy zachodnich aplikacji napisanych w systemie Oracle, przy czym nie trzeba być ekspertem w zakresie konstrukcji samej aplikacji aby efektywnie przetłumaczyć teksty w niej zawarte. Jest to z pewnością narzędzie, które bardzo przyda się w Polsce, eliminując nieprzyjemne błędy i niejednoznaczności, często występujące w polskich wersjach zachodnich aplikacji.

CDE2 Data Query

Aplikacje Data Query rozbudowano w stosunkowo niewielkim stopniu w porównanu z narzędziami Oracle. Obecne już w starszej wersji CDE: Oracle Glue, Oracle Data Query i Oracle Browser zostały jednakże wzbogacone o kilka nowych opcji. Browser i Data Query uzupełniono np. o narzędzia dla administratorów, zaś w Glue rozszerzono możliwości współpracy z Microsoft Windows.

CDE2 CASE

Narzędzia CASE wchodzące w skład CDE2 rozbudowano w równie dużym stopniu jak elementy przeznaczone do budowy aplikacji (Forms, Reports, Graphics). Zaproponowano praktycznie nową strukturę zestawu, wzbogaconą o moduły do projektowania BPR (Business Process Reengineering) oraz fizycznego projektowania struktury aplikacji (dotychczasowe moduły wspomagały jedynie fazy analizy i projektu logicznego oraz samą generację kodu). Tutaj także skorzystano z pomocy nowych narzędzi wspomagających pracę projektanta, jak np. Object Navigator, przez co np. moduł CASE*Dictionary (w CDE2 dostępny jako Repository Object Outliner), będący dla wielu projektantów wielkim labiryntem, stał się przyjaznym w obłudze narzędziem graficznym.

Postęp

Zestaw CDE2 jest dobrym przykładem efektywnego wykorzystania technik obiektowych i interfejsu GUI do ułatwienia pracy użytkownika komputera. Miejmy nadzieję, że inni producenci aplikacji w podobny sposób spojrzą na swoje produkty, dzięki czemu komputerowy świat wokół nas z pewnością stanie się przyjazny.